Wat is een geldmarktfonds?

Een geldmarktfonds zet het geld van beleggers uit in deposito's en geldmarktinstrumenten: leningen die meestal binnen weken of maanden aflopen. Loopt een lening af, dan zet het fonds het geld opnieuw uit tegen de rente van dat moment. Zo volgt het rendement de korte rente, min kosten.

Sinds 21 juli 2018 geldt in de EU de Verordening geldmarktfondsen (EU) 2017/1131. Zonder vergunning onder die verordening mag een fonds niet als geldmarktfonds worden opgezet of verhandeld. De belangrijkste regels:

• Spreiding. In de regel hoogstens 5% in geldmarktinstrumenten van één uitgevende instelling en hoogstens 10% in deposito's bij één bank.
• Derivaten. Alleen om rente- of valutarisico af te dekken.
• Geen steun van buiten. Een bank of beheerder achter het fonds mag de koers niet overeind houden, bijvoorbeeld door geld bij te storten.

De verordening kent twee looptijdcategorieën:

Bij een VNAV-fonds beweegt de koers dagelijks mee met de waarde van de beleggingen. Een overheidsschuld-CNAV-fonds houdt een vaste koers aan en belegt minstens 99,5% in overheidspapier, leningen met overheidspapier als onderpand en geld. Een LVNAV-fonds mag een vaste koers gebruiken zolang die hoogstens 0,20% afwijkt van de werkelijke waarde.

Een obligatiefonds is geen geldmarktfonds. Stijgt de rente, dan dalen obligaties met een lange looptijd veel harder in koers dan leningen die over een paar weken aflopen.

Je betaalt de lopende kosten van het fonds, de TER, die van de koers afgaan. Bij een ETF betaal je ook orderkosten en de spread.

Omdat het rendement laag is, wegen die kosten zwaar. Stel: je zet €2.000 drie maanden in een geldmarktfonds dat 2,40% per jaar oplevert. Dan verdien je ongeveer €12. Kost een order €3, dan gaat de helft daarvan op aan aan- en verkoop. De rente en de orderkosten zijn aannames. Een spaarrekening met dezelfde rente levert dan meer op.

Stel: je hebt geen fiscale partner en je enige bezitting in box 3 is €100.000, op 1 januari 2026 op een spaarrekening of in een geldmarktfonds. Neem aan dat beide in 2026 2,00% opleveren (€2.000); dat is een aanname.

Boven het heffingsvrij vermogen van €59.357 ligt €40.643, ofwel 40,64% van je vermogen; dat deel van het forfaitaire rendement wordt belast.

Bij het geldmarktfonds is je werkelijke rendement van €2.000 lager dan €2.438. Met de tegenbewijsregeling wordt je box 3-inkomen €2.000 en betaal je €720: nog bijna vier keer zoveel als bij de spaarrekening, want bij het werkelijke rendement geldt geen heffingsvrij vermogen. Na belasting houd je van de spaarrekening €1.813 over, van het geldmarktfonds €1.280. De 1,28% voor banktegoeden is voorlopig.

Box 3. Een geldmarktfonds is in box 3 geen banktegoed. Daaronder vallen volgens de Belastingdienst alleen bank- en spaartegoeden, contant geld boven de vrijstelling en enkele andere posten. Effecten en andere beleggingen horen bij beleggingen en andere bezittingen, met 6,00% forfait over 2026. In de wet zijn banktegoeden vooral deposito's bij banken, en een deelneming in een fonds is geen deposito. Reken het na met de box 3-rekenhulp.

Bescherming. De depositogarantie dekt geen beleggingsproducten. Wel staan de bezittingen van het fonds bij een onafhankelijke bewaarder en zijn je deelnemingen gescheiden van het vermogen van je broker. Kan een failliete broker ze niet teruggeven, dan geldt het beleggerscompensatiestelsel tot €20.000.

Rente bij een broker. Bij Scalable Overnight kan niet-belegd geld zonder PRIME+ bij banken of in geldmarktfondsen staan, ook helemaal in één fonds; voor dat deel geldt geen depositogarantie. Spaarproducten met depositogarantie vergelijk je bij spaarrekeningen.

Straks. Onder de Wet werkelijk rendement box 3 zou bij spaargeld en een geldmarktfonds je echte rendement worden belast. De Eerste Kamer hield de stemming op 30 juni 2026 aan; invoering per 1 januari 2028 is niet zeker.

Op 16 september 2026 ging de depositorente van de ECB naar 2,50%. Tussen 11 juni 2014 en 27 juli 2022 lag die rente onder nul; een fonds dat de korte rente volgt, rendeert dan na kosten negatief.