Beleggingswoordenboek: 76+ Termen Uitgelegd

Of je nu net begint met beleggen of je kennis wilt opfrissen, in ons woordenboek leggen we alle belangrijke beleggingstermen helder uit in het Nederlands. Van aandeel tot blockchain, van spread tot ETF.

Blader op categorie

Alle termen op alfabet

A

Aandeel

Een aandeel is een bewijs van eigendom in een bedrijf. Als je een aandeel koopt, word je mede-eigenaar van dat bedrijf en deel je mee in de winst (via dividend) en het koersverloop. Aandelen worden verhandeld op beurzen zoals Euronext Amsterdam en zijn een van de meest populaire beleggingsvormen.

Beleggen

Actief Beleggen

Actief beleggen is een strategie waarbij een fondsmanager of belegger probeert de markt te verslaan door selectief aandelen of andere beleggingen te kiezen. Dit gaat gepaard met hogere kosten (beheervergoedingen, transactiekosten) en vereist kennis en tijd. Het merendeel van actieve fondsen presteert op de lange termijn slechter dan de benchmark.

Beleggen

AFM (Autoriteit Financiele Markten)

De AFM is de Nederlandse toezichthouder op de financiele markten. De AFM houdt toezicht op het gedrag van financiele instellingen, waaronder brokers, beleggingsfondsen en crypto-dienstverleners. De AFM beschermt consumenten en zorgt voor eerlijke en transparante financiele markten in Nederland.

Risico

All-Time High (ATH)

Een all-time high (ATH) is de hoogste koers die een aandeel, index of cryptomunt ooit heeft bereikt. Een nieuw ATH kan een bullish signaal zijn, maar beleggers moeten oppassen voor FOMO (angst om iets te missen). Na een ATH kan zowel verdere stijging als een correctie volgen.

Analyse

Altcoin

Een altcoin is elke cryptocurrency anders dan Bitcoin. De term is een samentrekking van "alternative coin". Bekende altcoins zijn Ethereum, Solana en Cardano. Altcoins variƫren enorm in doel, technologie en risico. Veel altcoins bieden innovatieve functies, maar zijn ook volatieler dan Bitcoin.

Crypto

Asset Allocatie

Asset allocatie is de verdeling van je beleggingsportefeuille over verschillende beleggingscategorieen, zoals aandelen, obligaties, vastgoed en cash. De juiste asset allocatie hangt af van je risicoprofiel, beleggingshorizon en financiele doelen. Het is een van de belangrijkste factoren voor je beleggingsresultaat.

Beleggen
B

Bear Market

Een bear market (dalende markt) is een periode waarin de koersen van financiele markten aanhoudend dalen, doorgaans met 20% of meer vanaf het recente hoogtepunt. Bear markets worden gekenmerkt door pessimisme en verkoopdrang. Voor langetermijnbeleggers kunnen bear markets juist koopkansen bieden.

Analyse

Beleggingsfonds

Een beleggingsfonds is een collectieve belegging waarbij het geld van meerdere beleggers wordt samengebracht en beheerd door een professionele fondsmanager. Het fonds investeert in een gespreide portefeuille van aandelen, obligaties of andere activa. Er zijn actief beheerde fondsen en passieve fondsen (indexfondsen).

Producten

Beleggingshorizon

De beleggingshorizon is de periode waarvoor je van plan bent je geld te beleggen. Een langere horizon (bijv. 10+ jaar) biedt meer ruimte om risico te nemen, omdat je tijd hebt om eventuele koersdalingen op te vangen. Bij een kortere horizon kies je doorgaans voor veiligere beleggingen.

Beleggen

Beursindex

Een beursindex is een statistisch getal dat de waardeontwikkeling van een groep aandelen weergeeft. Bekende voorbeelden zijn de AEX (Amsterdam), S&P 500 (VS) en DAX (Duitsland). Indexen worden gebruikt als graadmeter voor de prestaties van de markt en als benchmark voor beleggingsfondsen.

Beleggen

Bewaarloon

Bewaarloon (ook wel custody fee genoemd) is een vergoeding die sommige brokers in rekening brengen voor het bewaren van je beleggingen. Dit is een doorlopende kostenpost, vaak berekend als een percentage van je totale portefeuillewaarde per jaar. Niet alle brokers rekenen bewaarloon; het loont om dit te vergelijken.

Kosten

Blockchain

Een blockchain is een gedecentraliseerd, digitaal grootboek dat transacties vastlegt in een keten van blokken. Elke transactie wordt geverifieerd door het netwerk en is na vastlegging vrijwel onmogelijk te wijzigen. Blockchain is de onderliggende technologie achter cryptocurrencies zoals Bitcoin en Ethereum.

Crypto

Blue-Chip Aandeel

Blue-chip aandelen zijn aandelen van grote, gevestigde en financieel stabiele bedrijven met een lange geschiedenis van betrouwbare prestaties. Denk aan bedrijven zoals ASML, Shell of Unilever. Blue chips staan bekend om hun stabiliteit, regelmatig dividend en lager risico vergeleken met kleinere bedrijven.

Producten

Broker

Een broker is een tussenpersoon die het mogelijk maakt om financiele producten zoals aandelen, ETF's en obligaties te kopen en verkopen. Online brokers bieden doorgaans een platform aan waarop je zelf kunt handelen. De keuze van broker heeft invloed op je handelskosten, beschikbare markten en gebruikservaring.

Beleggen

Bull Market

Een bull market (stijgende markt) is een periode waarin de koersen van financiele markten aanhoudend stijgen, doorgaans met 20% of meer vanaf het recente dieptepunt. Bull markets worden gekenmerkt door optimisme, toenemende investeringen en economische groei. Ze kunnen maanden tot jaren duren.

Analyse
D

DeFi (Decentralized Finance)

DeFi (Decentralized Finance) verwijst naar financiele diensten die draaien op blockchain-technologie zonder tussenkomst van banken of andere traditionele financiele instellingen. Denk aan lenen, uitlenen, handelen en verzekeren via smart contracts. DeFi biedt innovatieve mogelijkheden maar brengt ook risico's met zich mee, zoals smart contract-kwetsbaarheden.

Crypto

Deflatie

Deflatie is het tegenovergestelde van inflatie: een algemene daling van het prijsniveau. Hoewel lagere prijzen gunstig lijken, kan deflatie schadelijk zijn voor de economie doordat consumenten aankopen uitstellen en bedrijven minder investeren. Deflatie komt relatief zelden voor in moderne economieen.

Risico

Depositogarantiestelsel (DGS)

Het depositogarantiestelsel (DGS) beschermt spaarders tot 100.000 euro per persoon per bank als een bank failliet gaat. Het DGS geldt voor spaargeld en betaalrekeningen bij banken met een Europese bankvergunning. Beleggingen (aandelen, ETF's) vallen niet onder het DGS maar worden apart beschermd via het beleggerscompensatiestelsel.

Risico

Derivaten

Derivaten zijn financiele instrumenten waarvan de waarde is afgeleid van een onderliggend product, zoals aandelen, obligaties, grondstoffen of valuta. Voorbeelden zijn opties, futures en CFD's. Derivaten worden gebruikt voor hedging (risicoafdekking) en speculatie, maar zijn complex en risicovol.

Producten

Diversificatie

Diversificatie betekent het spreiden van je beleggingen over verschillende soorten activa, sectoren en regio's. Het doel is om risico te verminderen: als een belegging slecht presteert, kunnen andere beleggingen dat compenseren. Het is een van de belangrijkste principes van succesvol beleggen.

Beleggen

Dividend

Dividend is een deel van de winst dat een bedrijf uitkeert aan zijn aandeelhouders. Niet alle bedrijven keren dividend uit; groeibedrijven herinvesteren winst vaak. Dividenduitkeringen kunnen contant worden betaald of als extra aandelen (stockdividend). Het dividendrendement is een belangrijk kengetal voor inkomstenbeleggers.

Beleggen

Dividendbelasting

Dividendbelasting is een bronbelasting die wordt ingehouden op dividenduitkeringen. In Nederland bedraagt de dividendbelasting 15%. Afhankelijk van het land van herkomst van het dividend en eventuele belastingverdragen kan de ingehouden belasting variƫren. Ingehouden dividendbelasting kan vaak verrekend worden met je inkomstenbelasting.

Kosten

DNB (De Nederlandsche Bank)

De Nederlandsche Bank (DNB) is de centrale bank van Nederland en houdt toezicht op de financiele stabiliteit en soliditeit van financiele instellingen. DNB bewaakt onder andere het depositogarantiestelsel en het prudentieel toezicht op banken, verzekeraars en pensioenfondsen.

Risico

Dollar-Cost Averaging (DCA)

Dollar-cost averaging (DCA) is een strategie waarbij je periodiek een vast bedrag belegt, ongeacht de koers op dat moment. Hierdoor koop je meer eenheden als de koers laag is en minder als de koers hoog is. DCA vermindert het risico van slecht getimede aankopen en is bijzonder geschikt voor beginnende beleggers.

Beleggen
M

Margin

Margin is geleend geld van je broker waarmee je een grotere positie kunt innemen dan je eigen vermogen toelaat. Handelen op margin vergroot zowel potentiele winsten als verliezen. Als je positie te ver daalt, kan een margin call volgen waarbij je extra geld moet storten of posities worden gesloten.

Risico

Market Order

Een market order is een opdracht om een belegging onmiddellijk te kopen of verkopen tegen de best beschikbare prijs op dat moment. Market orders worden vrijwel altijd direct uitgevoerd, maar de exacte prijs kan afwijken van wat je ziet, vooral bij volatiele markten of weinig liquide instrumenten.

Risico

Marktkapitalisatie

Marktkapitalisatie (market cap) is de totale beurswaarde van een bedrijf, berekend door het aantal uitstaande aandelen te vermenigvuldigen met de huidige koers. Bedrijven worden ingedeeld in large-cap, mid-cap en small-cap. De marktkapitalisatie geeft een indicatie van de omvang en het gewicht van een bedrijf op de beurs.

Beleggen

MiCA (Markets in Crypto-Assets)

MiCA (Markets in Crypto-Assets Regulation) is de Europese verordening die een uniform regelgevend kader biedt voor cryptoactiviteiten in de EU. MiCA stelt eisen aan crypto-dienstverleners op het gebied van transparantie, consumentenbescherming en marktintegriteit. Sinds 2024 moeten crypto-exchanges en wallet-providers aan MiCA voldoen.

Crypto

Mining

Mining (minen) is het proces waarbij krachtige computers complexe wiskundige puzzels oplossen om transacties te verifieren en nieuwe blokken toe te voegen aan een blockchain (bij proof-of-work). Miners worden beloond met nieuwe cryptomunten. Bitcoin mining vereist veel energie en gespecialiseerde hardware.

Crypto
S

Samengestelde Rente (Compound Interest)

Samengestelde rente (compound interest) is het effect waarbij je niet alleen rente ontvangt over je oorspronkelijke inleg, maar ook over eerder opgebouwde rente. Dit sneeuwbaleffect zorgt ervoor dat je vermogen exponentieel kan groeien over langere periodes. Albert Einstein noemde het naar verluidt de achtste wereldwonder.

Risico

Short Selling

Short selling (of short gaan) is een handelsstrategie waarbij je speculeert op een koersdaling. Je leent aandelen en verkoopt ze direct, met de bedoeling ze later goedkoper terug te kopen. Short selling is risicovol omdat je verlies theoretisch onbeperkt kan zijn als de koers juist stijgt.

Beleggen

Spaarrekening

Een spaarrekening is een bankrekening waarop je geld kunt sparen tegen een (vaak bescheiden) rentevergoeding. Spaarrekeningen vallen onder het depositogarantiestelsel tot 100.000 euro. Hoewel veiliger dan beleggen, kan de spaarrente in tijden van hoge inflatie onvoldoende zijn om je koopkracht te behouden.

Producten

Spread

De spread is het verschil tussen de bied- en laatprijs (koop- en verkoopprijs) van een financieel instrument. Een nauwe spread betekent lagere impliciete handelskosten. Brokers verdienen vaak geld via de spread. Bij liquide markten is de spread kleiner dan bij minder verhandelde instrumenten.

Kosten

Stablecoin

Een stablecoin is een cryptocurrency die ontworpen is om een stabiele waarde te behouden, meestal gekoppeld aan een fiat-valuta zoals de Amerikaanse dollar of euro. Bekende voorbeelden zijn USDT (Tether) en USDC. Stablecoins worden veel gebruikt als tussenstap bij crypto-trading en in DeFi-protocollen.

Crypto

Staking

Staking is het vastzetten van je cryptomunten in een blockchain-netwerk om transacties te valideren en het netwerk te beveiligen (bij proof-of-stake). In ruil ontvang je beloningen in de vorm van extra crypto. Het is vergelijkbaar met rente ontvangen op een spaarrekening, maar met hogere risico's en potentieel hogere rendementen.

Crypto

Stop-Loss Order

Een stop-loss order is een automatische verkoopopdracht die wordt uitgevoerd wanneer de koers van een belegging tot een vooraf ingesteld niveau daalt. Het doel is om verliezen te beperken. Een stop-loss op 10% onder je aankoopprijs verkoopt automatisch als de koers zoveel daalt. Het is een belangrijk instrument voor risicobeheer.

Risico
T

Technische Analyse

Technische analyse is een methode om toekomstige koersbewegingen te voorspellen op basis van historische koers- en volumedata. Technische analisten gebruiken grafieken, patronen en indicatoren (zoals moving averages en RSI) om koop- en verkoopsignalen te identificeren. Het is populair bij actieve traders.

Analyse

TER (Total Expense Ratio)

De TER (Total Expense Ratio) is de totale kostenratio van een beleggingsfonds of ETF, uitgedrukt als jaarlijks percentage van het beheerd vermogen. De TER omvat beheerkosten, administratiekosten en overige lopende kosten. Een lage TER is belangrijk voor je langetermijnrendement, vooral bij indexfondsen.

Kosten

Toezichthouder

Een financieel toezichthouder is een overheidsinstantie die toezicht houdt op financiele markten en instellingen om consumenten te beschermen en de marktintegriteit te waarborgen. In Nederland zijn de AFM en DNB de belangrijkste toezichthouders. Op Europees niveau spelen de ECB en ESMA een rol.

Risico

Tracking Error

De tracking error meet het verschil in rendement tussen een ETF of indexfonds en de benchmark-index die het probeert te volgen. Een lage tracking error betekent dat het fonds de index nauwkeurig volgt. Tracking error ontstaat door kosten, kasverschillen en herbalanceringsmomenten.

Kosten

Transactiekosten

Transactiekosten zijn alle kosten die gepaard gaan met het kopen of verkopen van een financieel instrument. Dit omvat commissie, spread, beurstaksen en eventuele valutaconversiekosten. Hoge transactiekosten kunnen je rendement aanzienlijk verlagen, vooral bij frequent handelen.

Kosten

Alle termen per categorie

Beleggen

(18 termen)

Aandeel

Een aandeel is een bewijs van eigendom in een bedrijf. Als je een aandeel koopt, word je mede-eigenaar van dat bedrijf en deel je mee in de winst (via dividend) en het koersverloop. Aandelen worden verhandeld op beurzen zoals Euronext Amsterdam en zijn een van de meest populaire beleggingsvormen.

Actief Beleggen

Actief beleggen is een strategie waarbij een fondsmanager of belegger probeert de markt te verslaan door selectief aandelen of andere beleggingen te kiezen. Dit gaat gepaard met hogere kosten (beheervergoedingen, transactiekosten) en vereist kennis en tijd. Het merendeel van actieve fondsen presteert op de lange termijn slechter dan de benchmark.

Asset Allocatie

Asset allocatie is de verdeling van je beleggingsportefeuille over verschillende beleggingscategorieen, zoals aandelen, obligaties, vastgoed en cash. De juiste asset allocatie hangt af van je risicoprofiel, beleggingshorizon en financiele doelen. Het is een van de belangrijkste factoren voor je beleggingsresultaat.

Beleggingshorizon

De beleggingshorizon is de periode waarvoor je van plan bent je geld te beleggen. Een langere horizon (bijv. 10+ jaar) biedt meer ruimte om risico te nemen, omdat je tijd hebt om eventuele koersdalingen op te vangen. Bij een kortere horizon kies je doorgaans voor veiligere beleggingen.

Beursindex

Een beursindex is een statistisch getal dat de waardeontwikkeling van een groep aandelen weergeeft. Bekende voorbeelden zijn de AEX (Amsterdam), S&P 500 (VS) en DAX (Duitsland). Indexen worden gebruikt als graadmeter voor de prestaties van de markt en als benchmark voor beleggingsfondsen.

Broker

Een broker is een tussenpersoon die het mogelijk maakt om financiele producten zoals aandelen, ETF's en obligaties te kopen en verkopen. Online brokers bieden doorgaans een platform aan waarop je zelf kunt handelen. De keuze van broker heeft invloed op je handelskosten, beschikbare markten en gebruikservaring.

Copy Trading

Copy trading is een functie waarbij je automatisch de trades van ervaren beleggers kopieert. Platforms zoals eToro bieden deze mogelijkheid aan. Het is een laagdrempelige manier om te beleggen, maar je bent afhankelijk van de prestaties van de gekopieerde belegger. Eigen kennis opbouwen blijft belangrijk.

Diversificatie

Diversificatie betekent het spreiden van je beleggingen over verschillende soorten activa, sectoren en regio's. Het doel is om risico te verminderen: als een belegging slecht presteert, kunnen andere beleggingen dat compenseren. Het is een van de belangrijkste principes van succesvol beleggen.

Dividend

Dividend is een deel van de winst dat een bedrijf uitkeert aan zijn aandeelhouders. Niet alle bedrijven keren dividend uit; groeibedrijven herinvesteren winst vaak. Dividenduitkeringen kunnen contant worden betaald of als extra aandelen (stockdividend). Het dividendrendement is een belangrijk kengetal voor inkomstenbeleggers.

Dollar-Cost Averaging (DCA)

Dollar-cost averaging (DCA) is een strategie waarbij je periodiek een vast bedrag belegt, ongeacht de koers op dat moment. Hierdoor koop je meer eenheden als de koers laag is en minder als de koers hoog is. DCA vermindert het risico van slecht getimede aankopen en is bijzonder geschikt voor beginnende beleggers.

IPO (Beursgang)

Een IPO (Initial Public Offering) of beursgang is het moment waarop een bedrijf voor het eerst aandelen aanbiedt aan het publiek via een effectenbeurs. Na de beursgang kunnen beleggers de aandelen vrij kopen en verkopen. IPO's trekken vaak veel aandacht, maar zijn ook speculatief van aard.

Marktkapitalisatie

Marktkapitalisatie (market cap) is de totale beurswaarde van een bedrijf, berekend door het aantal uitstaande aandelen te vermenigvuldigen met de huidige koers. Bedrijven worden ingedeeld in large-cap, mid-cap en small-cap. De marktkapitalisatie geeft een indicatie van de omvang en het gewicht van een bedrijf op de beurs.

Order

Een order is een opdracht om een financieel instrument te kopen of verkopen. Er bestaan verschillende soorten orders, zoals market orders (direct tegen de huidige prijs), limit orders (tegen een vooraf bepaalde prijs) en stop-loss orders (automatisch verkopen bij een bepaald koersniveau).

Passief Beleggen

Passief beleggen is een strategie waarbij je een brede marktindex volgt via indexfondsen of ETF's, in plaats van actief individuele aandelen te selecteren. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat passief beleggen op de lange termijn vaak beter presteert dan actief beheer, mede door de lagere kosten.

Portfolio

Een portfolio (of beleggingsportefeuille) is het geheel van alle beleggingen die je bezit. Dit kan bestaan uit aandelen, obligaties, ETF's, crypto en andere financiele instrumenten. Een goed samengesteld portfolio is afgestemd op je beleggingsdoelen, risicoprofiel en beleggingshorizon.

Rebalancing

Rebalancing is het periodiek herstellen van de oorspronkelijke verdeling van je beleggingsportefeuille. Door koersschommelingen kan de verhouding tussen bijvoorbeeld aandelen en obligaties verschuiven. Door te rebalancen breng je je portfolio terug naar de gewenste risicoverhouding.

Rendement

Rendement is de opbrengst van je belegging, uitgedrukt als percentage van het geinvesteerde bedrag. Het kan bestaan uit koerswinst (waardevermeerdering) en/of inkomsten zoals dividend of rente. Rendement kan positief of negatief zijn en wordt vaak op jaarbasis berekend.

Short Selling

Short selling (of short gaan) is een handelsstrategie waarbij je speculeert op een koersdaling. Je leent aandelen en verkoopt ze direct, met de bedoeling ze later goedkoper terug te kopen. Short selling is risicovol omdat je verlies theoretisch onbeperkt kan zijn als de koers juist stijgt.

Producten

(10 termen)

Beleggingsfonds

Een beleggingsfonds is een collectieve belegging waarbij het geld van meerdere beleggers wordt samengebracht en beheerd door een professionele fondsmanager. Het fonds investeert in een gespreide portefeuille van aandelen, obligaties of andere activa. Er zijn actief beheerde fondsen en passieve fondsen (indexfondsen).

Blue-Chip Aandeel

Blue-chip aandelen zijn aandelen van grote, gevestigde en financieel stabiele bedrijven met een lange geschiedenis van betrouwbare prestaties. Denk aan bedrijven zoals ASML, Shell of Unilever. Blue chips staan bekend om hun stabiliteit, regelmatig dividend en lager risico vergeleken met kleinere bedrijven.

Derivaten

Derivaten zijn financiele instrumenten waarvan de waarde is afgeleid van een onderliggend product, zoals aandelen, obligaties, grondstoffen of valuta. Voorbeelden zijn opties, futures en CFD's. Derivaten worden gebruikt voor hedging (risicoafdekking) en speculatie, maar zijn complex en risicovol.

ETF (Exchange-Traded Fund)

Een ETF is een beursverhandeld fonds dat een mandje van beleggingen volgt, zoals een beursindex, sector of grondstof. ETF's combineren de diversificatie van een beleggingsfonds met de flexibiliteit van een aandeel. Ze zijn populair vanwege hun lage kosten en eenvoudige verhandelbaarheid.

Fractional Shares

Fractional shares (gedeeltelijke aandelen) stellen je in staat om een deel van een aandeel te kopen in plaats van een heel aandeel. Dit maakt dure aandelen (zoals Amazon of ASML) toegankelijk voor beleggers met een kleiner budget. Steeds meer moderne brokers bieden fractional shares aan.

Indexfonds

Een indexfonds is een beleggingsfonds dat een beursindex zo nauwkeurig mogelijk volgt, zoals de AEX of S&P 500. Doordat er geen actief beheer nodig is, zijn de kosten veel lager dan bij actief beheerde fondsen. Indexfondsen zijn bijzonder populair bij langetermijnbeleggers vanwege hun eenvoud en bewezen prestaties.

Obligatie

Een obligatie is een schuldpapier waarmee je geld uitleent aan een overheid of bedrijf in ruil voor een vaste rente-uitkering en terugbetaling van de hoofdsom op de einddatum. Obligaties worden over het algemeen als veiliger beschouwd dan aandelen, maar bieden doorgaans een lager rendement.

Penny Stock

Een penny stock is een aandeel van een klein bedrijf dat tegen een zeer lage koers wordt verhandeld, vaak minder dan een paar euro. Penny stocks zijn zeer speculatief en volatiel. Ze bieden de kans op hoge winsten, maar ook een groot risico op verlies. Ze zijn niet geschikt voor beginnende beleggers.

Spaarrekening

Een spaarrekening is een bankrekening waarop je geld kunt sparen tegen een (vaak bescheiden) rentevergoeding. Spaarrekeningen vallen onder het depositogarantiestelsel tot 100.000 euro. Hoewel veiliger dan beleggen, kan de spaarrente in tijden van hoge inflatie onvoldoende zijn om je koopkracht te behouden.

UCITS

UCITS (Undertakings for Collective Investment in Transferable Securities) is een Europees regelgevend kader voor beleggingsfondsen en ETF's. UCITS-fondsen moeten voldoen aan strenge eisen op het gebied van diversificatie, transparantie en beleggersbescherming. De meeste in Europa verhandelde ETF's zijn UCITS-conform.

Kosten

(10 termen)

Bewaarloon

Bewaarloon (ook wel custody fee genoemd) is een vergoeding die sommige brokers in rekening brengen voor het bewaren van je beleggingen. Dit is een doorlopende kostenpost, vaak berekend als een percentage van je totale portefeuillewaarde per jaar. Niet alle brokers rekenen bewaarloon; het loont om dit te vergelijken.

Commissie

Commissie is een vast bedrag of percentage dat een broker in rekening brengt per transactie. Sommige brokers bieden commissievrij handelen aan, maar verdienen dan geld via de spread of andere kosten. Het is belangrijk om alle kosten van een broker te vergelijken, niet alleen de commissie.

Custody

Custody verwijst naar het bewaren en beheren van financiele activa door een derde partij, zoals een bank of broker. Bij custody houdt de bewaarder je effecten veilig gescheiden van het eigen vermogen. Dit biedt extra bescherming als de broker failliet gaat. Custody kan gepaard gaan met bewaarloon.

Dividendbelasting

Dividendbelasting is een bronbelasting die wordt ingehouden op dividenduitkeringen. In Nederland bedraagt de dividendbelasting 15%. Afhankelijk van het land van herkomst van het dividend en eventuele belastingverdragen kan de ingehouden belasting variƫren. Ingehouden dividendbelasting kan vaak verrekend worden met je inkomstenbelasting.

Spread

De spread is het verschil tussen de bied- en laatprijs (koop- en verkoopprijs) van een financieel instrument. Een nauwe spread betekent lagere impliciete handelskosten. Brokers verdienen vaak geld via de spread. Bij liquide markten is de spread kleiner dan bij minder verhandelde instrumenten.

TER (Total Expense Ratio)

De TER (Total Expense Ratio) is de totale kostenratio van een beleggingsfonds of ETF, uitgedrukt als jaarlijks percentage van het beheerd vermogen. De TER omvat beheerkosten, administratiekosten en overige lopende kosten. Een lage TER is belangrijk voor je langetermijnrendement, vooral bij indexfondsen.

Tracking Error

De tracking error meet het verschil in rendement tussen een ETF of indexfonds en de benchmark-index die het probeert te volgen. Een lage tracking error betekent dat het fonds de index nauwkeurig volgt. Tracking error ontstaat door kosten, kasverschillen en herbalanceringsmomenten.

Transactiekosten

Transactiekosten zijn alle kosten die gepaard gaan met het kopen of verkopen van een financieel instrument. Dit omvat commissie, spread, beurstaksen en eventuele valutaconversiekosten. Hoge transactiekosten kunnen je rendement aanzienlijk verlagen, vooral bij frequent handelen.

Vermogensaanwasbelasting

De vermogensaanwasbelasting is het voorgestelde nieuwe box 3-stelsel in Nederland, waarbij belasting wordt geheven over daadwerkelijke vermogensaanwas (inclusief ongerealiseerde koerswinsten) in plaats van een fictief rendement. Dit betekent dat je jaarlijks belasting betaalt over de waardetoename van je beleggingen, ook als je ze niet verkoopt. Het kabinet heeft aangekondigd dit systeem waarschijnlijk in te voeren vanaf 2027 of 2028. Dit heeft grote gevolgen voor beleggers, omdat in jaren met hoge rendementen meer belasting wordt geheven, maar in verliesjaren juist minder of niets.

Vermogensbelasting (Box 3)

In Nederland valt je beleggingsvermogen onder box 3 van de inkomstenbelasting. Je betaalt belasting over een fictief rendement op je vermogen boven de vrijstelling (circa 57.000 euro per persoon in 2026). De exacte berekening hangt af van de verdeling over spaargeld, beleggingen en schulden. De overheid werkt aan een nieuw stelsel (vermogensaanwasbelasting) dat werkelijk rendement belast in plaats van fictief rendement.

Analyse

(8 termen)

All-Time High (ATH)

Een all-time high (ATH) is de hoogste koers die een aandeel, index of cryptomunt ooit heeft bereikt. Een nieuw ATH kan een bullish signaal zijn, maar beleggers moeten oppassen voor FOMO (angst om iets te missen). Na een ATH kan zowel verdere stijging als een correctie volgen.

Bear Market

Een bear market (dalende markt) is een periode waarin de koersen van financiele markten aanhoudend dalen, doorgaans met 20% of meer vanaf het recente hoogtepunt. Bear markets worden gekenmerkt door pessimisme en verkoopdrang. Voor langetermijnbeleggers kunnen bear markets juist koopkansen bieden.

Bull Market

Een bull market (stijgende markt) is een periode waarin de koersen van financiele markten aanhoudend stijgen, doorgaans met 20% of meer vanaf het recente dieptepunt. Bull markets worden gekenmerkt door optimisme, toenemende investeringen en economische groei. Ze kunnen maanden tot jaren duren.

FOMO (Fear Of Missing Out)

FOMO (Fear Of Missing Out) is de angst om een winstgevende belegging te missen. Het is een emotionele valkuil die beleggers ertoe kan verleiden om impulsief te kopen op het hoogtepunt van een rally. FOMO leidt vaak tot slechte beleggingsbeslissingen. Een gedisciplineerde strategie, zoals DCA, helpt om FOMO te beheersen.

Fundamentele Analyse

Fundamentele analyse is een methode om de intrinsieke waarde van een belegging te bepalen op basis van financiele gegevens, zoals omzet, winst, schulden en groeivooruitzichten. Fundamentele analisten bestuderen jaarverslagen, macro-economische data en sectortrends om te bepalen of een aandeel over- of ondergewaardeerd is.

Koers-Winstverhouding

De koers-winstverhouding (K/W) is de Nederlandse term voor de P/E-ratio. Het wordt berekend door de koers van een aandeel te delen door de winst per aandeel. Een K/W van 15 betekent dat beleggers 15 euro betalen voor elke euro winst. Vergelijk altijd de K/W met soortgelijke bedrijven in dezelfde sector.

P/E-Ratio (Koers-Winstverhouding)

De P/E-ratio (price-to-earnings ratio) of koers-winstverhouding geeft aan hoeveel beleggers bereid zijn te betalen per euro winst van een bedrijf. Een hoge P/E kan duiden op hoge groeiverwachtingen, een lage P/E op onderwaardering of problemen. Het is een van de meest gebruikte waarderingsmaatstaven.

Technische Analyse

Technische analyse is een methode om toekomstige koersbewegingen te voorspellen op basis van historische koers- en volumedata. Technische analisten gebruiken grafieken, patronen en indicatoren (zoals moving averages en RSI) om koop- en verkoopsignalen te identificeren. Het is populair bij actieve traders.

Risico

(18 termen)

AFM (Autoriteit Financiele Markten)

De AFM is de Nederlandse toezichthouder op de financiele markten. De AFM houdt toezicht op het gedrag van financiele instellingen, waaronder brokers, beleggingsfondsen en crypto-dienstverleners. De AFM beschermt consumenten en zorgt voor eerlijke en transparante financiele markten in Nederland.

Deflatie

Deflatie is het tegenovergestelde van inflatie: een algemene daling van het prijsniveau. Hoewel lagere prijzen gunstig lijken, kan deflatie schadelijk zijn voor de economie doordat consumenten aankopen uitstellen en bedrijven minder investeren. Deflatie komt relatief zelden voor in moderne economieen.

Depositogarantiestelsel (DGS)

Het depositogarantiestelsel (DGS) beschermt spaarders tot 100.000 euro per persoon per bank als een bank failliet gaat. Het DGS geldt voor spaargeld en betaalrekeningen bij banken met een Europese bankvergunning. Beleggingen (aandelen, ETF's) vallen niet onder het DGS maar worden apart beschermd via het beleggerscompensatiestelsel.

DNB (De Nederlandsche Bank)

De Nederlandsche Bank (DNB) is de centrale bank van Nederland en houdt toezicht op de financiele stabiliteit en soliditeit van financiele instellingen. DNB bewaakt onder andere het depositogarantiestelsel en het prudentieel toezicht op banken, verzekeraars en pensioenfondsen.

ECB (Europese Centrale Bank)

De Europese Centrale Bank (ECB) is de centrale bank van de eurozone en bepaalt het monetaire beleid, waaronder het rentetarief. Beslissingen van de ECB over de rente hebben directe invloed op spaarrentes, hypotheekrentes en de richting van financiele markten in Europa.

Hefboom (Leverage)

Een hefboom (leverage) stelt je in staat om met een relatief kleine inleg een veel grotere positie in te nemen. Een hefboom van 1:10 betekent dat je met 100 euro een positie van 1.000 euro kunt openen. Hefboomproducten vergroten zowel winsten als verliezen en zijn niet geschikt voor beginnende beleggers.

Inflatie

Inflatie is de algemene stijging van het prijsniveau, waardoor de koopkracht van geld afneemt. Als je spaargeld 1% rente oplevert maar de inflatie 3% bedraagt, verlies je reeel koopkracht. Beleggen wordt vaak aangeraden als manier om je vermogen te beschermen tegen inflatie op de lange termijn.

Limit Order

Een limit order is een opdracht om een belegging te kopen of verkopen tegen een specifieke prijs of beter. Bij een koop-limietorder wordt alleen gekocht als de koers zakt naar jouw maximumprijs; bij een verkoop-limietorder alleen verkocht als de koers stijgt naar jouw minimumprijs. Limit orders geven je meer controle over de uitvoeringsprijs.

Liquiditeit

Liquiditeit geeft aan hoe makkelijk en snel een belegging kan worden gekocht of verkocht zonder dat de prijs significant wordt beinvloed. Aandelen van grote bedrijven op drukke beurzen zijn zeer liquide. Minder liquide beleggingen kunnen moeilijker te verkopen zijn en hebben vaak een grotere spread.

Margin

Margin is geleend geld van je broker waarmee je een grotere positie kunt innemen dan je eigen vermogen toelaat. Handelen op margin vergroot zowel potentiele winsten als verliezen. Als je positie te ver daalt, kan een margin call volgen waarbij je extra geld moet storten of posities worden gesloten.

Market Order

Een market order is een opdracht om een belegging onmiddellijk te kopen of verkopen tegen de best beschikbare prijs op dat moment. Market orders worden vrijwel altijd direct uitgevoerd, maar de exacte prijs kan afwijken van wat je ziet, vooral bij volatiele markten of weinig liquide instrumenten.

Rente

Rente is de vergoeding die je ontvangt voor het uitlenen van geld (spaarrente) of de prijs die je betaalt voor het lenen van geld (leenrente). De hoogte van de rente wordt sterk beinvloed door het beleid van de ECB. De rente heeft een grote impact op de waarde van obligaties, aandelen en de aantrekkelijkheid van sparen versus beleggen.

Risico

Risico in beleggen verwijst naar de kans dat het werkelijke rendement afwijkt van het verwachte rendement, inclusief de mogelijkheid om (een deel van) je inleg te verliezen. Er bestaan verschillende soorten risico, zoals marktrisico, valutarisico en liquiditeitsrisico. Risico en rendement zijn doorgaans met elkaar verbonden: hoger potentieel rendement komt vaak met hoger risico.

Samengestelde Rente (Compound Interest)

Samengestelde rente (compound interest) is het effect waarbij je niet alleen rente ontvangt over je oorspronkelijke inleg, maar ook over eerder opgebouwde rente. Dit sneeuwbaleffect zorgt ervoor dat je vermogen exponentieel kan groeien over langere periodes. Albert Einstein noemde het naar verluidt de achtste wereldwonder.

Stop-Loss Order

Een stop-loss order is een automatische verkoopopdracht die wordt uitgevoerd wanneer de koers van een belegging tot een vooraf ingesteld niveau daalt. Het doel is om verliezen te beperken. Een stop-loss op 10% onder je aankoopprijs verkoopt automatisch als de koers zoveel daalt. Het is een belangrijk instrument voor risicobeheer.

Toezichthouder

Een financieel toezichthouder is een overheidsinstantie die toezicht houdt op financiele markten en instellingen om consumenten te beschermen en de marktintegriteit te waarborgen. In Nederland zijn de AFM en DNB de belangrijkste toezichthouders. Op Europees niveau spelen de ECB en ESMA een rol.

Volatiliteit

Volatiliteit meet de mate waarin de koers van een belegging op en neer beweegt over een bepaalde periode. Hoge volatiliteit betekent grote koersschommelingen en meer risico. Cryptomunten hebben bijvoorbeeld een hogere volatiliteit dan overheidsobligaties. Volatiliteit is niet altijd negatief: het biedt ook kansen voor actieve beleggers.

Wisselkoersrisico

Wisselkoersrisico (valutarisico) ontstaat wanneer je belegt in beleggingen die in een andere valuta zijn genoteerd. Als de euro stijgt ten opzichte van de dollar, daalt de waarde van je Amerikaanse beleggingen in euro's, zelfs als de koers in dollars gelijk blijft. Sommige ETF's bieden valuta-afgedekte varianten aan.

Crypto

(12 termen)

Altcoin

Een altcoin is elke cryptocurrency anders dan Bitcoin. De term is een samentrekking van "alternative coin". Bekende altcoins zijn Ethereum, Solana en Cardano. Altcoins variƫren enorm in doel, technologie en risico. Veel altcoins bieden innovatieve functies, maar zijn ook volatieler dan Bitcoin.

Blockchain

Een blockchain is een gedecentraliseerd, digitaal grootboek dat transacties vastlegt in een keten van blokken. Elke transactie wordt geverifieerd door het netwerk en is na vastlegging vrijwel onmogelijk te wijzigen. Blockchain is de onderliggende technologie achter cryptocurrencies zoals Bitcoin en Ethereum.

DeFi (Decentralized Finance)

DeFi (Decentralized Finance) verwijst naar financiele diensten die draaien op blockchain-technologie zonder tussenkomst van banken of andere traditionele financiele instellingen. Denk aan lenen, uitlenen, handelen en verzekeren via smart contracts. DeFi biedt innovatieve mogelijkheden maar brengt ook risico's met zich mee, zoals smart contract-kwetsbaarheden.

Exchange (Crypto)

Een crypto exchange is een platform waar je cryptocurrencies kunt kopen, verkopen en verhandelen. Er zijn gecentraliseerde exchanges (CEX) zoals Bitvavo en Binance, en gedecentraliseerde exchanges (DEX) die draaien op blockchain-technologie. Bij het kiezen van een exchange is het belangrijk te letten op kosten, veiligheid en regulering.

Gas Fees

Gas fees zijn de transactiekosten die je betaalt om een transactie of smart contract uit te voeren op een blockchain zoals Ethereum. De hoogte van gas fees varieert afhankelijk van de drukte op het netwerk. Bij hoge netwerkactiviteit kunnen gas fees aanzienlijk oplopen, wat transacties duur maakt.

HODL

HODL is cryptojargon voor het vasthouden van je cryptomunten voor de lange termijn, ongeacht koersdalingen. De term ontstond in 2013 door een typfout van "hold" in een Bitcoin-forum. HODL is uitgegroeid tot een populaire strategie en mentaliteit binnen de cryptogemeenschap, vergelijkbaar met buy-and-hold bij aandelen.

MiCA (Markets in Crypto-Assets)

MiCA (Markets in Crypto-Assets Regulation) is de Europese verordening die een uniform regelgevend kader biedt voor cryptoactiviteiten in de EU. MiCA stelt eisen aan crypto-dienstverleners op het gebied van transparantie, consumentenbescherming en marktintegriteit. Sinds 2024 moeten crypto-exchanges en wallet-providers aan MiCA voldoen.

Mining

Mining (minen) is het proces waarbij krachtige computers complexe wiskundige puzzels oplossen om transacties te verifieren en nieuwe blokken toe te voegen aan een blockchain (bij proof-of-work). Miners worden beloond met nieuwe cryptomunten. Bitcoin mining vereist veel energie en gespecialiseerde hardware.

NFT (Non-Fungible Token)

Een NFT (Non-Fungible Token) is een uniek digitaal eigendomsbewijs dat op de blockchain is vastgelegd. In tegenstelling tot cryptomunten (die onderling uitwisselbaar zijn) is elke NFT uniek. NFT's worden gebruikt voor digitale kunst, gaming-items, verzamelobjecten en meer. De markt is zeer speculatief.

Stablecoin

Een stablecoin is een cryptocurrency die ontworpen is om een stabiele waarde te behouden, meestal gekoppeld aan een fiat-valuta zoals de Amerikaanse dollar of euro. Bekende voorbeelden zijn USDT (Tether) en USDC. Stablecoins worden veel gebruikt als tussenstap bij crypto-trading en in DeFi-protocollen.

Staking

Staking is het vastzetten van je cryptomunten in een blockchain-netwerk om transacties te valideren en het netwerk te beveiligen (bij proof-of-stake). In ruil ontvang je beloningen in de vorm van extra crypto. Het is vergelijkbaar met rente ontvangen op een spaarrekening, maar met hogere risico's en potentieel hogere rendementen.

Wallet (Crypto)

Een crypto wallet is een digitale portemonnee waarmee je cryptocurrencies kunt opslaan, verzenden en ontvangen. Er zijn hot wallets (online, handig maar kwetsbaarder) en cold wallets (offline hardware, veiliger). Je wallet bevat je private keys waarmee je toegang hebt tot je crypto op de blockchain.

Tip: Open een gratis rekening bij Scalable Capital — lage kosten, geen minimale inleg.

Rekening openen