Wat zijn opties?

Elke optie heeft vier kenmerken: de onderliggende waarde (een aandeel of een index zoals de AEX), het soort (call of put), de uitoefenprijs (in het Engels strike) en de expiratiedatum.

Op Euronext Amsterdam gaat één contract op een aandeel meestal over 100 aandelen. De premie noteert per aandeel: bij €1,50 betaal je €150 per contract. De laatste handelsdag is de derde vrijdag van de expiratiemaand.

Je kunt een optie kopen, of schrijven: verkopen zonder hem eerst te hebben. Dat geeft vier basisposities:

Met een gekochte put kun je short gaan zonder aandelen te lenen.

De premie bestaat uit twee delen. De intrinsieke waarde is wat je overhoudt als je nu uitoefent: staat een aandeel op €50, dan heeft een call met uitoefenprijs €45 een intrinsieke waarde van €5. Kost die call €6,20, dan is €1,20 tijdswaarde, de prijs voor de kans dat de koers nog gunstiger wordt. Een optie met intrinsieke waarde staat in het geld (in the money), een optie zonder uit het geld.

De tijdswaarde is hoger bij een langere looptijd en een hogere verwachte volatiliteit; ook rente en verwachte dividenden tellen mee. Ze slinkt naarmate de expiratiedatum nadert, tot nul op de laatste dag. Als koper kun je dus verliezen terwijl de koers de goede kant op gaat, maar te langzaam.

Omdat je met een kleine premie meebeweegt met een veel grotere positie, werkt een gekochte optie als een hefboom.

Als schrijver ontvang je de premie meteen, maar je gaat een verplichting aan die je niet kunt weigeren. Oefent de koper een call uit, dan lever jij 100 aandelen tegen de uitoefenprijs; bij een put neem jij ze af.

De gangbare aandelenopties op Euronext Amsterdam, zoals die op ASML, zijn van de Amerikaanse stijl: de koper mag ook vóór de expiratiedatum uitoefenen. Bij de Europese stijl kan dat alleen op de expiratiedatum. AEX-indexopties zijn Europees en worden in geld afgerekend, met een contractwaarde van €100 per indexpunt.

Schrijf je een call op aandelen die je al hebt (een gedekte call), dan mis je bij een harde stijging de rest van die stijging. Bij een ongedekte call moet je de aandelen kopen tegen de marktkoers, hoe hoog die ook is. Je broker vraagt daarom zekerheid (marge). Loopt de koers tegen je in, dan moet je bijstorten of sluit de broker je positie.

Stel: een aandeel staat op €50. Je koopt één calloptie met uitoefenprijs €52 die over drie maanden afloopt, voor €1,50 per aandeel: €150 per contract. 100 aandelen kopen kost €5.000.

Je break-evenpunt is de uitoefenprijs plus de premie: €53,50. Daarboven stijgt de call procentueel veel harder dan het aandeel; daaronder ben je snel je hele inleg kwijt. Wie deze call ongedekt schreef, krijgt het spiegelbeeld: tot en met €52 houdt hij de €150, bij €70 verliest hij €1.650.

Kosten staan niet in de tabel. In onze vergelijking rekent DEGIRO €0,75 en Saxo Bank €2 per optiecontract (zie brokers voor ervaren beleggers). Daarbij komt de spread, die bij weinig verhandelde opties groot kan zijn.

Passendheidstoets. Opties gelden onder de Europese MiFID II-regels als complexe producten. Je broker moet daarom eerst naar je kennis en ervaring vragen en je waarschuwen als opties niet bij je passen.

Box 3. In box 3 telt een gekochte optie mee als belegging (forfaitair 6,00% over 2026), gewaardeerd op de slotkoers van de laatste beursdag van het vorige jaar. Een geschreven optie is een schuld (2,70% over 2026, voorlopig); schulden tellen alleen mee voor zover ze samen boven €3.800 per persoon uitkomen. Opties op aandelen die je bezit, zoals een beschermende put of een gedekte call, worden niet met die aandelen gesaldeerd.

Tegenbewijsregeling. Geef je via de tegenbewijsregeling je werkelijke rendement op, dan telt ook de ongerealiseerde waardeverandering van je opties mee. Dat bevestigde de Belastingdienst in mei 2026 in een standpunt van zijn kennisgroepen.

Een gekochte optie en een turbo geven allebei een hefboom, en je verliest hooguit je inleg. Verder verschillen ze: