Wat is een turbo?

Formeel is een turbo een schuldbewijs van de uitgevende bank. Bij een turbo long schiet de bank het deel van de koers voor tot het financieringsniveau; jij betaalt wat daarboven zit. De waarde is dus ongeveer koers min financieringsniveau. Bij een turbo short ligt het financieringsniveau boven de koers en is de waarde financieringsniveau min koers. Net als met opties en CFD's beleg je zo met een hefboom.

De hefboom is de koers gedeeld door het verschil tussen koers en financieringsniveau. Die hefboom staat niet vast: nadert de koers het financieringsniveau, dan loopt hij snel op.

Dividend en stemrecht krijg je niet; bij een dividenduitkering verlaagt de uitgever het financieringsniveau. De meeste turbo's hebben geen einddatum, maar de uitgever mag ze na aankondiging beëindigen. Kan de uitgever niet betalen, dan kun je je inleg kwijtraken.

Elke turbo heeft een ingebouwde stop-loss tussen de koers en het financieringsniveau. Raakt de koers dat niveau, ook maar even, dan wordt de turbo beëindigd: de knock-out. De uitgever wikkelt zijn afdekking af en betaalt de restwaarde, bij een turbo long de afwikkelkoers min het financieringsniveau. Na een koerssprong voorbij het financieringsniveau is die nul; negatief wordt hij nooit.

Een stop-lossniveau garandeert dus geen verkoopprijs, benadrukt de AFM. Het kan ook buiten de handelstijden van de turbo worden geraakt, en een later koersherstel helpt je niet meer.

Bij BEST-turbo's (Barrier Equals Strike) valt het stop-lossniveau samen met het financieringsniveau. Dat maakt hogere hefbomen mogelijk, maar na een knock-out is er nooit restwaarde. Volgens de AFM eindigde 6% van alle turbotransacties in totaalverlies, vrijwel allemaal bij BEST-turbo's.

Over het geld dat de uitgever voorschiet betaal je rente, meestal een marktrente plus een opslag, bijvoorbeeld euribor + 3%. Bij een turbo long telt de uitgever die dagelijks op bij het financieringsniveau, dus je turbo wordt elke dag iets minder waard, ook als de koers stilstaat. Bij een turbo short kan de verrekening, afhankelijk van de rente, ook een opbrengst zijn.

Daarnaast:

• Orderkosten bij je broker.
• [Spread](/woordenboek/spread): je handelt vrijwel altijd met één partij, de uitgever of zijn market maker; de spread is meestal groter dan bij de onderliggende waarde.
• Gap-risicopremie: bij BEST-turbo's een opslag in de prijs, die je niet apart ziet, voor het risico dat de koers door het stop-lossniveau schiet.
• Belasting op dividend: bij een ING-Sprinter long gaat het dividend na belasting van het financieringsniveau af. Bij 15% Nederlandse dividendbelasting is dat €0,85 per euro dividend, terwijl de koers ongeveer €1 zakt. Die belasting kun je niet verrekenen.

Stel: een aandeel staat op €50. Je koopt 100 turbo's long met financieringsniveau €40 en stop-lossniveau €43, voor €10 per stuk: €1.000. Je beweegt mee met €5.000 aan aandelen, hefboom 5: het maximum voor een los aandeel. Spread en orderkosten laten we weg.

Bij €45 kan geen particulier in Nederland deze turbo nog kopen, want de hefboom is hoger dan 5. Verkopen kan wel.

Knock-out. Zakt de koers naar €43 (−14%), dan stopt de turbo. Wikkelt de uitgever af op €42,50, dan krijg je €250 terug. Opent het aandeel na slecht nieuws op €38, dan is de restwaarde nul.

Financieringskosten. Stel dat de uitgever 5% per jaar rekent (een aanname). Over €4.000 financiering is dat ongeveer €200 per jaar: een vijfde van je inleg. Blijft het aandeel 30 dagen op €50, dan staat het financieringsniveau op ongeveer €40,16 en zijn je turbo's samen nog €984 waard.

Hefboomlimiet. Sinds 1 oktober 2021 beperkt de AFM de verkoop van turbo's aan particuliere beleggers. Een aanbieder geeft geen laatkoers als de hefboom hoger is dan 5 bij losse aandelen, 10 bij indexen als de AEX, 20 bij grote indexen als de S&P 500 en de DAX en bij goud, 30 bij de belangrijkste valutaparen en 2 bij crypto. Aanleiding was AFM-onderzoek onder 35.000 turbobeleggers: 68% leed verlies en het gemiddelde resultaat was −€2.680.

De regels gelden ook voor brokers uit andere EU-landen die hier klanten bedienen. Aanbieders mogen je geen bonus geven en tonen een risicowaarschuwing met het percentage van hun klanten dat verlies leed. Zonder eigen klantgegevens geldt de standaardtekst: '7 op de 10 retailbeleggers verliest geld met de handel in turbo's'.

KID. Voordat je koopt, krijg je het essentiële-informatiedocument (Eid, in het Engels KID) met onder meer de kosten en een risicoklasse van 1 tot 7. Een turbo-KID van BNP Paribas noemt klasse 7 en een aanbevolen periode van bezit van één kalenderdag, en vermeldt dat de turbo niet onder een wettelijke beleggerscompensatie- of garantieregeling valt.

Belasting. In box 3 telt een turbo mee met zijn waarde op 1 januari, als belegging: forfaitair 6,00% over 2026. Turbo's die je binnen het jaar koopt en verkoopt, zie je daarin niet terug. Was je werkelijke rendement lager, bijvoorbeeld door verlies op turbo's, dan kun je dat met de tegenbewijsregeling aantonen.

Vooral de naam. Bij ING heten turbo's Sprinters, bij BNP Paribas Turbo's; ook de namen speeder en booster kom je tegen. De AFM behandelt ze allemaal als turbo. Wat wél verschilt, staat in het KID en de productvoorwaarden:

• de buffer tussen stop-loss en financieringsniveau: zonder buffer is er nooit restwaarde;
• hoe vaak het stop-lossniveau meeschuift: bij gewone ING-Sprinters maandelijks, bij Sprinters BEST dagelijks;
• de opslag in de financieringskosten.