Wat is short gaan?

Klassiek shorten gaat in vier stappen:

1. Je broker leent je aandelen, uit eigen voorraad of van andere beleggers: de andere kant van het uitlenen van effecten.
2. Je verkoopt die aandelen meteen.
3. Later koop je hetzelfde aantal terug.
4. Die aandelen gaan terug naar de uitlener.

Zolang de positie openstaat, betaal je een leenvergoeding. Keert het bedrijf dividend uit, dan betaal jij dat aan de uitlener.

Je verlies heeft geen plafond. Met een gekocht aandeel verlies je hooguit je inleg. Een koers kan in theorie onbeperkt stijgen, en elke euro stijging kost jou geld. Je broker vraagt daarom onderpand. Loopt de koers op, dan moet je bijstorten of sluit de broker je positie, ook als jij nog op een daling rekent.

Met afgeleide producten ga je short zonder aandelen te lenen. Het verschil zit vooral in je maximale verlies:

Turbo's en CFD's werken met een hefboom: een kleine koersbeweging geeft een grote verandering in de waarde van je positie. Een turbo wordt uitgegeven door een bank, dus je loopt ook risico als die uitgever niet betaalt. Een putoptie geeft je het recht, niet de plicht, om aandelen tegen een vaste uitoefenprijs te verkopen; zie opties.

Bij een short squeeze moeten veel shortsellers tegelijk terugkopen. Stijgt een koers hard, dan krijgen ze bijstortverzoeken (margin calls) of willen ze hun verlies beperken. Hun aankopen duwen de koers verder omhoog, waardoor weer anderen moeten terugkopen.

Het bekendste voorbeeld is GameStop in januari 2021. Volgens de Amerikaanse toezichthouder SEC was de short interest opgelopen tot 122,97% van de vrij verhandelbare aandelen. Tussen 11 en 27 januari steeg de slotkoers met meer dan 1.600%, tot $347,51.

Toch deden terugkopende shortsellers volgens de SEC maar een klein deel van alle aankopen; vooral het positieve sentiment van kopers hield de koers wekenlang hoog. Een hoge short interest garandeert dus geen squeeze. Wel kan de volatiliteit in zo'n aandeel extreem oplopen.

Stel: je verkoopt 100 geleende aandelen voor €50 per stuk en ontvangt €5.000. Je broker rekent 2% leenvergoeding per jaar; dat percentage is een aanname. Na drie maanden koop je terug. De leenvergoeding is dan €5.000 × 2% × 3/12 = €25. Orderkosten laten we weg.

Met een putoptie ligt je maximale verlies vooraf vast. Stel: je koopt puts op 100 aandelen met een uitoefenprijs van €50, voor €2,50 premie per aandeel, samen €250. Die premie is bedacht. Staat de koers op de einddatum op €40, dan is de put €1.000 waard: €750 winst. Bij €60 of €100 vervalt de put waardeloos en ben je €250 kwijt, niet meer.

Meldplicht. De Europese verordening over short selling geldt ook voor particulieren. Bereikt je netto shortpositie in een beursgenoteerd bedrijf 0,1% van het geplaatste aandelenkapitaal, dan meld je dat bij de AFM, en opnieuw bij elke 0,1% daarboven. Vanaf 0,5% wordt je melding openbaar in het register van de AFM. Posities via opties en CFD's tellen mee. Bij een bedrijf met 100 miljoen aandelen ligt de eerste drempel op 100.000 aandelen.

Ongedekt shorten mag niet. Je mag een aandeel alleen short verkopen als aannemelijk is dat je het kunt leveren. Daarvoor moet een derde partij bevestigen dat de aandelen beschikbaar zijn.

Turbo's en CFD's. Sinds 1 oktober 2021 mag een aanbieder je geen turbo op een los aandeel verkopen met een hefboom boven 5; voor CFD's gelden dezelfde grenzen. Als particulier verlies je met CFD's niet meer dan het geld op je CFD-rekening.

Belasting. In box 3 telt wat je bezit op 1 januari. Een gekochte putoptie geef je op als belegging.

Long gaan is gewoon kopen. Short is het spiegelbeeld, maar niet als het om risico gaat, en de tijd werkt tegen je: elke maand kost leenvergoeding, ook als de koers niet beweegt.