Wat zijn valutakosten?

Een aandeel of ETF wordt op elke beurs in een vaste munt verhandeld: op de Amerikaanse beurzen in dollars, in Londen vaak in dollars of ponden. Koop je zo'n notering, dan wisselt je broker je euro's om. De prijs daarvan heet valutakosten of wisselkosten, in het Engels currency conversion fee of FX fee.

Brokers rekenen die kosten op drie manieren, soms gecombineerd:

• Opslag op de wisselkoers. Je krijgt een iets slechtere koers dan de middenkoers. De kosten zitten in de koers, niet in een aparte regel op je afrekening.
• Percentage per wissel. De broker wisselt tegen de marktkoers en rekent een percentage apart.
• Vast bedrag per wissel, los van of naast een percentage.

Valutakosten komen bovenop de transactiekosten per order en gelden voor elke wissel, dus ook als je broker dividend in dollars naar euro's omzet. Bij lage orderkosten kunnen ze hoger uitvallen dan de orderkosten zelf.

Bij automatisch wisselen zet je broker bij elke order precies het benodigde bedrag om, en gaat een verkoopopbrengst direct terug naar euro's. Dat is eenvoudig, maar verkoop je een Amerikaans aandeel en koop je daarna een ander, dan wissel je twee keer voor geld dat in dollars had kunnen blijven.

Sommige brokers laten je ook handmatig wisselen naar een saldo in een andere munt. Je kiest dan zelf wanneer je wisselt, en dividend of verkoopopbrengst in dollars kun je in dollars herbeleggen. Let wel op:

• een dollarsaldo beweegt in euro's mee met de wisselkoers;
• per handmatige wissel kan een vast bedrag of minimum gelden;
• niet elke broker biedt het aan.

De beleggingskostencalculator vergelijkt order- en bewaarkosten per broker; valutakosten tel je daar zelf bij op.

Veel ETF's staan op meerdere beurzen, in verschillende munten. De iShares Core MSCI World (IWDA) rekent intern in dollars, maar is volgens iShares op Euronext Amsterdam in euro's te koop en in Londen in dollars en in ponden. Het blijft hetzelfde fonds met hetzelfde ISIN.

Koop je de notering in euro's, dan hoeft je broker niets te wisselen. Het valutarisico blijft wel: het fonds belegt in aandelen in dollars, yen, ponden en andere munten, en hun waarde in euro's beweegt mee met de wisselkoersen. De munt waarin je koopt, bepaalt je valutakosten, niet je valutarisico.

Het fonds wisselt zelf ook geld als het aandelen koopt of verkoopt. Volgens de Europese kostenregels vallen die wisselkosten onder de transactiekosten van het fonds.

Stel: je koopt voor €5.000 aan Amerikaanse aandelen en verkoopt ze een jaar later voor hetzelfde bedrag. Je broker wisselt automatisch en rekent €1 per order, dus €2 orderkosten in totaal. Alle bedragen zijn aannames.

Bij 0,25% per wissel ben je €25 kwijt, ruim twaalf keer de orderkosten.

Zo reken je een opslag in de koers terug. Stel: de ECB-referentiekoers is 1,1400 dollar per euro en op je afrekening staat 1,1371. Je krijgt dan 0,0029 dollar per euro minder: 0,0029 ÷ 1,1400 ≈ 0,25%. Voor €5.000 krijg je $5.685,50 in plaats van $5.700,00, omgerekend zo'n €12,72 minder.

Informatie over kosten. Je broker moet je vóór een order en daarna elk jaar laten zien wat je betaalt. Dat volgt uit de Europese MiFID II-regels, waar de AFM op toeziet. Wisselkosten tellen daarin mee als transactiekosten. Luidt een deel van de kosten in een andere munt, dan moet de broker ook de omrekeningskoers en de wisselkosten noemen. In een AFM-onderzoek uit december 2022 ontbraken valutakosten in een aantal gevallen in de kosteninformatie die brokers vooraf gaven; de betrokken brokers hebben dat daarna hersteld.

Belasting. In box 3 reken je bezittingen in een andere munt om naar euro's met de wisselkoers van 1 januari; de Belastingdienst verwijst daarvoor naar de ECB. Valutakosten zijn niet aftrekbaar. In de forfaitaire berekening spelen kosten geen rol, en ook bij de tegenbewijsregeling tellen kosten niet mee, op rente over box 3-schulden na.

Een Brits aandeel dat je in Londen in ponden koopt, heeft dus allebei; een wereldwijde ETF in euro's alleen valutarisico.