Wat is valutarisico?

Koop je Amerikaanse aandelen, dan hangt je rendement in euro's af van de koers in dollars én van de waarde van de dollar in euro's:

rendement in euro's = (1 + rendement in de vreemde munt) × (1 + verandering van die munt tegenover de euro) − 1

Volgens de ECB-referentiekoersen ging de euro van 1,0389 dollar eind 2024 naar 1,1750 dollar eind 2025: een dollar werd in euro's 11,6% minder waard. In 2014 werd de dollar juist 13,6% meer waard.

Valutarisico loop je met alles in een andere munt: buitenlandse aandelen en obligaties, fondsen die buiten de eurozone beleggen en een dollarsaldo bij je broker.

Ja. Bij een ETF spelen drie munten een rol:

• De noteringsvaluta, waarin je op de beurs koopt. Die bepaalt of je valutakosten betaalt.
• De basisvaluta, waarin het fonds zijn administratie voert. Bij VWCE is dat de dollar; ook het essentiële-informatiedocument rekent met een inleg van 10.000 dollar.
• De munten van de beleggingen zelf. Alleen die bepalen je valutarisico.

Koop je VWCE in euro's, dan wissel je niets, maar het fonds bezit nog steeds aandelen in dollars, yen, ponden en andere munten. Daalt de dollar tegenover de euro, dan daalt de koers in euro's mee, ook als de aandelen in dollars niets doen.

Een hedged ETF, of een hedged aandelenklasse van een fonds, beperkt het valutarisico tegenover de euro. Je herkent hem meestal aan 'EUR Hedged' in de naam. Het fonds sluit valutatermijncontracten af (FX forwards): afspraken om later te wisselen tegen een koers die nu al vastligt.

Een voorbeeld is AGGH, een wereldwijde obligatie-ETF met een TER van 0,10%. Het fonds rekent in dollars; deze aandelenklasse luidt in euro's en dekt de munten van de obligaties af. Volgens het fondsdocument verdwijnt het valutarisico daarmee niet helemaal. Sommige fondsen dekken alleen hun basisvaluta af, niet de munten daarachter.

Afdekken kost rendement:

1. Het renteverschil. Een termijnkoers wijkt van de huidige koers af door het renteverschil tussen beide munten. Is de rente op dollars hoger dan op euro's, dan kost afdekken ongeveer dat verschil per jaar; is die lager, dan levert het iets op. Dit zie je niet in de TER, alleen in het rendement.
2. Handelskosten van de contracten.
3. Soms een hogere TER dan de variant zonder afdekking.

Daar is geen zekerheid over. Wat de ECB-koersen sinds 1999 laten zien:

• In 9 van de 26 kalenderjaren van 2000 tot en met 2025 veranderde de waarde van de dollar in euro's met 10% of meer.
• Een dollar kostte op 26 oktober 2000 €1,21 en op 15 juli 2008 €0,63.
• Op 4 januari 1999 stond de koers op 1,1789 dollar per euro, op 29 september 2026 op 1,1355. Wie al die tijd belegd bleef, merkte per saldo weinig van de dollar; wie in 2000 kocht en in 2008 verkocht, juist veel.

Dat verleden zegt niets over de komende jaren.

Hoe zwaar het weegt, hangt ook af van wat je bezit. AGGH haalde in 2023, 2024 en 2025 afgedekt 4,6%, 1,5% en 2,6% in euro's; een wisselkoersbeweging van 10% zou dat volledig overschaduwen. Van de 50 ETF's in onze ETF-vergelijker zijn alleen de obligatiefondsen AGGH en VAGF naar de euro afgedekt.

Stel: je belegt op 31 december 2024 €10.000 in Amerikaanse aandelen. De ECB-koers was die dag 1,0389 dollar per euro, dus je koopt voor $10.389. Neem aan dat de aandelen in 2025 in dollars 10% stijgen, tot $11.427,90. Die 10% is een aanname; valutakosten laten we weg.

Alleen de wisselkoers maakt het verschil tussen bijna 3% verlies en ruim 20% winst.

Met een hedged variant kom je steeds uit op ongeveer 10% min de kosten van de afdekking. Kost die door het renteverschil 2% (ook een aanname), dan houd je zo'n €10.800 over, wat de dollar ook doet.

Essentiële-informatiedocument. Het essentiële-informatiedocument (KID) van een fonds bevat een risico-indicator van 1 tot 7. Het Nederlandse document van VWCE waarschuwt voor valutarisico: je rendement hangt af van de wisselkoers, en 'dit risico is niet in aanmerking genomen in de bovenvermelde indicator'. De risicoklasse van VWCE, 4 uit 7, houdt dus geen rekening met de koers tussen dollar en euro.

Box 3. Bezittingen in een andere munt reken je om naar euro's met de wisselkoers van 1 januari; de Belastingdienst verwijst daarvoor naar de ECB. Een goedkopere dollar verlaagt de waarde die in box 3 meetelt. Voor beleggingen rekent de Belastingdienst daarna met een forfaitair rendement van 6,00% (2026), los van de wisselkoers. Geef je via de tegenbewijsregeling je werkelijke rendement op, dan telt een valutawinst of -verlies wel mee, omdat ongerealiseerde waardeveranderingen meetellen.

Afdekken haalt de onzekerheid over de wisselkoers grotendeels weg, maar niet het risico van de beleggingen zelf: AGGH verloor in 2022, afgedekt, 13,6%.