Wat zijn transactiekosten bij beleggen?

Elke broker heeft een eigen tarief, maar bijna altijd gaat het om een van deze vormen:

• Vast bedrag per order, bijvoorbeeld €1 of €2, ongeacht het orderbedrag.
• Percentage van het orderbedrag, meestal met een minimum. Bij 0,10% met een minimum van €5 kost een order van €1.000 geen €1 maar €5.
• Vast bedrag plus toeslag, bijvoorbeeld voor de afhandeling of de handelsplaats.
• Abonnement. Je betaalt per maand en handelt daarvoor goedkoper of zonder orderkosten, soms pas vanaf een minimaal orderbedrag.

Ook de handelsplaats en de partijen die de transactie verrekenen en afwikkelen (clearing en settlement) rekenen een vergoeding. Die zit in het tarief van je broker of staat er apart bij. Volgens de AFM moet je broker ook kosten die niet naar hemzelf gaan in zijn kostenoverzicht laten zien.

In de praktijk bedoelen mensen met al deze woorden hetzelfde: wat je broker per order rekent. Engelstalige brokers spreken van commission of trading fee. Strikt genomen is commissie alleen de vergoeding van de broker zelf. Transactiekosten is het ruimere begrip, met ook toeslagen zoals handlingkosten. Op de tarievenlijst van DEGIRO zie je dat verschil: voor een aandeel op Euronext Amsterdam is de commissie €2 en komt er €1 handling per transactie bij, samen €3.

Een broker met '0% commissie' is daarom niet vanzelf gratis. eToro rekent volgens onze gegevens geen commissie op aandelen, maar je betaalt er wel spread.

Een vast bedrag per order drukt vooral op kleine orders, zoals het rekenvoorbeeld hieronder laat zien. Beleg je elke maand een klein bedrag via periodiek beleggen, dan betaal je die kosten twaalf keer per jaar. Bij daytraden betaal je ze bij elke aan- en verkoop opnieuw.

Daarom bieden sommige brokers routes zonder orderkosten, altijd met voorwaarden. Volgens onze gegevens zijn ETF-spaarplannen bij Trade Republic gratis, terwijl een losse order er €1 kost. Bij Scalable Capital hebben beleggingsplannen geen uitvoeringskosten, en is in het FREE-abonnement de aankoop van een ETF uit de PRIME-selectie vanaf €250 op handelsplaats EIX gratis. Zo'n route geldt dus alleen voor bepaalde fondsen, bedragen of handelsplaatsen. Zie ook ons overzicht voor kleine bedragen.

Stel: je broker rekent een vast bedrag van €2 per order, bij aankoop en bij verkoop.

Koop je voor €100, dan geef je €102 uit. Verkoop je later ook met €2 kosten, dan moet je belegging €104 waard zijn om je €102 terug te krijgen. Je belegging moet dus eerst 4% stijgen voordat je er iets aan verdient.

Beleg je €1.200 per jaar in twaalf maandelijkse orders van €100, dan betaal je €24 aan aankoopkosten: 2% van je inleg. In één order van €1.200 is dat €2, ongeveer 0,17%. Dan staat je geld wel langer stil voordat het belegd is.

Geen beurstaks. Nederland kent geen belasting op beurstransacties; België heeft wel een beurstaks. Koop je aandelen van een groot Frans bedrijf, dan betaal je in de regel wel de Franse transactiebelasting (taxe sur les transactions financières): 0,4% van de aankoopwaarde, bovenop je orderkosten. Die geldt voor bedrijven met hun zetel in Frankrijk en een beurswaarde van meer dan €1 miljard op 1 december van het jaar ervoor, ongeacht waar je zelf woont.

Kosten vooraf en achteraf. Volgens de AFM moet een broker die alleen je orders uitvoert, je vóór elke transactie over de kosten informeren. Minstens één keer per jaar krijg je daarnaast een overzicht van alle kosten die je betaalde, als bedrag en als percentage.

Beste uitvoering. Je broker moet voldoende maatregelen nemen om voor je orders het best mogelijke resultaat te behalen. Voor particuliere beleggers telt daarbij de totale prijs: de koers plus de kosten van de uitvoering, niet alleen de orderkosten.

Drie kostenposten worden vaak met transactiekosten verward:

• Spread: het verschil tussen bied- en laatprijs. Die zit in de koers waartegen je handelt, niet op je orderbevestiging.
• Valutakosten: een opslag of vast bedrag als je broker euro's wisselt voor een belegging in een andere munt.
• Transactiekosten van een fonds: de regel transactiekosten in het essentiële-informatiedocument (EID) van een ETF gaat over wat het fonds zelf betaalt als het beleggingen koopt en verkoopt. Die kosten zitten in de koers, naast de TER.

Ook bewaarloon staat los van je orders. Wat alle posten samen kosten, zet je per broker naast elkaar met onze kostencalculator.