Wat is een stablecoin?

Wie de uitgever €1 of $1 betaalt, krijgt één token. Bij de meeste stablecoins houdt de uitgever voor elke token net zoveel vermogen aan, zoals banktegoeden en veilige beleggingen. Lever je de token in, dan betaalt hij je terug. Omdat dat kan, blijft de koers op een beurs normaal gesproken dicht bij €1 of $1, zolang mensen erop vertrouwen dat de reserve er echt is.

Je koopt ze meestal op een cryptobeurs en bewaart ze daar of in je eigen wallet; de tokens zelf staan op een blockchain. Volgens DNB worden ze vooral gebruikt voor de aan- en verkoop van crypto en voor internationale betalingen. De meest gebruikte stablecoins zijn gekoppeld aan de dollar.

Stablecoins verschillen in wat er achter de koppeling zit:

• Gedekt door een reserve. De uitgever houdt geld en andere bezittingen aan. USDT, USDC en EURC werken zo. Hoe veilig dat is, hangt af van wat er in die reserve zit.
• Gedekt door andere crypto, zoals DAI. Omdat crypto hard kan dalen, ligt er meestal meer onderpand dan de stablecoins waard zijn.
• Algoritmisch. Er is geen reserve; een protocol vergroot of verkleint het aantal tokens als de vraag verandert. In 2022 schreef de ECB dat het idee dat zo'n munt zonder echte dekking stabiel blijft, 'wishful thinking' lijkt.

Een stablecoin kan zijn koppeling verliezen, in het Engels een depeg. De ECB beschreef twee voorbeelden uit mei 2022:

• TerraUSD, een algoritmische stablecoin, verloor op 9 mei zijn koppeling aan de dollar en zakte na 16 mei onder de 10 dollarcent. Bijna de hele marktwaarde verdween.
• Tether (USDT), de grootste stablecoin, verloor op 12 mei tijdelijk zijn koppeling. Volgens de ECB speelde twijfel over de reserve en over de mogelijkheden om terug te wisselen mogelijk mee.

Bij een dollar-stablecoin loop je als belegger in euro's valutarisico: ook als de token precies $1 waard blijft, verandert zijn waarde in euro's met de wisselkoers.

Sinds 30 juni 2024 gelden in de hele EU de stablecoinregels van MiCA, met twee soorten:

Geeft een elektronischgeldinstelling een e-moneytoken uit, dan moet minstens 30% van het ontvangen geld op aparte bankrekeningen staan; de rest gaat in veilige, zeer liquide beleggingen in dezelfde munt. Ook algoritmische stablecoins die de dollar of euro volgen, vallen onder deze regels.

Heeft de uitgever geen Europese vergunning, dan mogen cryptobeurzen in de EU zijn stablecoin volgens ESMA sinds eind maart 2025 niet meer ter handel aanbieden. Welke uitgevers een vergunning hebben, staat in het MiCA-register van ESMA.

Valutarisico. Stel: je koopt voor €1.000 een dollar-stablecoin. We nemen aan dat €1 op dat moment $1,10 waard is en dat je beurs 0,25% rekent bij aan- en verkoop; beide zijn aannames, geen verwachtingen. Na €2,50 kosten heb je 997,50 × 1,10 = 1.097,25 tokens van elk $1. De opbrengst in euro's hangt af van de wisselkoers:

Box 3. Stel: je hebt op 1 januari 2026 €100.000, zonder schulden of fiscaal partner. In box 3 berekent de Belastingdienst het forfaitaire rendement over je hele vermogen en belast daarvan het aandeel boven €59.357, hier 40,6%, tegen 36%.

De stablecoin levert geen rente op, maar kost je in dit voorbeeld ongeveer €138 meer belasting.

Toezicht. Op uitgevers van stablecoins houden de Europese Bankautoriteit (EBA) en nationale toezichthouders toezicht, in Nederland DNB. Twee Nederlandse elektronischgeldinstellingen staan als uitgever van e-moneytokens in het register van ESMA. Je cryptobeurs heeft een MiCA-vergunning nodig, van de AFM of een andere EU-toezichthouder.

Geen garantie. Een stablecoin valt niet onder het depositogarantiestelsel of het beleggerscompensatiestelsel, ook niet als hij aan de euro gekoppeld is. Het witboek van een e-moneytoken moet dat uitdrukkelijk vermelden.

Belasting. Je geeft stablecoins op in box 3, tegen de koers op 1 januari van het platform dat je gebruikt. De Belastingdienst rekent voor crypto's in 2026 met een forfaitair rendement van 6,00% en noemt geen uitzondering voor stablecoins. Was je werkelijke rendement over je hele box 3-vermogen lager, dan kun je dat aantonen met de tegenbewijsregeling.