Wat is staking?

Een blockchain heeft deelnemers nodig die nieuwe transacties controleren en in blokken vastleggen. Bij bitcoin doen miners dat met rekenkracht: proof-of-work. Bij proof-of-stake doen validators het, met hun eigen munten als inzet. Ethereum stapte op 15 september 2022 over op proof-of-stake.

Een validator stelt nieuwe blokken voor en controleert het werk van andere validators. Daarvoor krijgt hij beloningen. Is hij offline, dan loopt hij beloningen mis en verliest hij kleine bedragen. Speelt hij aantoonbaar vals, bijvoorbeeld door twee tegenstrijdige blokken te ondertekenen, dan volgt slashing: een deel van zijn inzet wordt vernietigd en hij wordt uit het netwerk gezet.

Voor een eigen validator op Ethereum heb je minstens 32 ETH nodig.

Er zijn drie manieren:

• Zelf een validator draaien. Je houdt je eigen sleutels en het netwerk betaalt jou rechtstreeks. Je hebt wel een computer nodig die vrijwel altijd online is en technische kennis.
• Via een pool of liquid staking. Je doet mee met een klein bedrag en krijgt vaak een token terug dat je ingezette munten vertegenwoordigt. De software van de pool brengt eigen risico's mee.
• Via een exchange. Je munten blijven in de wallet van de aanbieder en je zet staking aan in de app. Makkelijk, maar de aanbieder houdt een deel van de beloning in en kan de voorwaarden wijzigen.

Niet alles wat een platform 'staking' of 'earn' noemt, is ook staking: de opbrengst kan ook uit uitlenen of handelen komen. Vergelijk je cryptobeurzen, kijk dan ook naar de inhouding en de wachttijd.

• Koersrisico. Je beloning krijg je meestal in dezelfde munt. Daalt de koers, dan kan je bezit in euro's krimpen terwijl het aantal munten groeit. Crypto heeft een hoge volatiliteit.
• Wachttijd. Nieuwe validators op Ethereum wachten in een rij voordat ze meedoen, soms uren, soms weken; stoppen gaat via een vergelijkbare wachtrij. Een aanbieder kan daarnaast een eigen vastzetperiode (lock-up) hebben. Zolang je munten vastzitten, kun je ze niet verkopen.
• Straffen en slashing. Offline zijn of fouten van de validator kosten munten. Bij een pool wordt zo'n verlies meestal over alle deelnemers verdeeld.
• Platformrisico. Gaat een aanbieder failliet of bevriest hij opnames, dan hangt veel af van hoe hij je crypto heeft bewaard. Een vangnet zoals het depositogarantiestelsel of het beleggerscompensatiestelsel is er niet.

Stel: je zet 2 ETH in via een exchange, bij een koers van €3.000 (samen €6.000). We nemen aan dat het netwerk bruto 3% per jaar oplevert en de exchange een kwart daarvan inhoudt. Dat zijn aannames, geen verwachtingen of tarieven van een aanbieder.

Netto ontvang je dus 2,25%, niet de 3% die een app als brutopercentage kan tonen. Na een jaar heb je 2,045 ETH. Staat de koers dan op €2.400, dan is dat €4.908 waard: €1.092 minder dan je inlegde, ondanks de beloning.

Toezicht. MiCA heeft geen aparte regels voor staking. Maar een aanbieder die jouw crypto inzet, bewaart die ook. Volgens de Europese Commissie en ESMA:

• heeft hij daarvoor een MiCA-vergunning voor bewaring nodig;
• moet hij je uitdrukkelijk om toestemming vragen;
• mag hij je munten niet voor eigen rekening staken, ook niet met jouw toestemming;
• is hij aansprakelijk voor verliezen door de stakingdienst of door het staken zelf;
• hoort hij open te zijn over zijn eigen kosten en die van anderen.

De AFM past deze uitleg toe in haar toezicht. In een rapport uit april 2026 schreef zij dat aanbieders vaak alleen beloningspercentages tonen, zonder te melden wat ze zelf inhouden.

Belasting. Crypto valt in box 3. Je geeft de waarde op 1 januari op, tegen de koers van je platform; beloningen die je dan nog hebt, tellen mee. Voor 2026 geldt een forfaitair rendement van 6,00% en een heffingsvrij vermogen van €59.357 per persoon. Op zijn cryptopagina's gaat de Belastingdienst niet apart in op staking. Geef je via de tegenbewijsregeling je werkelijk rendement op, dan tellen ontvangen beloningen mee, net als koersverschillen. Bij minen kan de opbrengst in box 1 vallen als die hoger is dan je kosten; of dat ook voor eigen validators geldt, zegt de Belastingdienst niet. Meer lees je in crypto en belasting.

Bij lending leen je je crypto uit, aan het platform of via het platform aan anderen, tegen een vergoeding. Het verschil met staking:

De AFM zag dat aanbieders met een MiCA-vergunning lending soms in dezelfde app aanbieden, en verwacht dat ze duidelijk waarschuwen dat lending buiten de bescherming van MiCA valt.