Wat is een crypto wallet?

Welk adres hoeveel crypto heeft, staat in de blockchain, het openbare grootboek. Een wallet beheert twee dingen:

• Een adres, afgeleid van je public key. Dat geef je aan wie jou crypto stuurt, zoals een rekeningnummer.
• Een private key, een lange reeks cijfers en letters waarmee je een overdracht ondertekent. Wie die sleutel heeft, kan de crypto uitgeven.

Een overdracht op de blockchain kun je niet terugdraaien; alleen de ontvanger kan de munten terugsturen.

• Bij een aanbieder (custodial). Koop je bij een cryptobeurs, dan staat je crypto meestal in een wallet van de beurs. Die beheert de private keys; jij logt in met wachtwoord en tweestapsverificatie. Wachtwoord kwijt? Dan kan de beurs je toegang herstellen.
• Zelf bewaren (self-custody). Je zet je crypto over naar een wallet waarvan alleen jij de sleutels hebt. Een hack, faillissement of blokkade bij een exchange raakt je crypto dan niet. Maar niemand kan je toegang herstellen.

Bij een aanbieder loop je het risico van dat bedrijf, bij zelfbewaring het risico van je eigen fouten: 'not your keys, not your coins'. Hoe je crypto koopt en overzet, staat in onze gids crypto kopen voor beginners.

Wallets verschillen vooral in waar de private key staat:

• Hot wallet: een app of browserextensie op een telefoon of computer met internet. Handig, maar kwetsbaar voor malware en phishing.
• Cold wallet: de sleutels staan offline, op iets wat niet met een netwerk verbonden is.
• Hardware wallet: een cold wallet in de vorm van een klein apparaat dat overdrachten zelf ondertekent. Je bevestigt elke overdracht op het apparaat en de private key komt niet op je computer.

Een seed phrase, ook herstelzin of recovery phrase, is een reeks van meestal 12 of 24 woorden die je wallet toont als je hem aanmaakt. Bij de gangbare standaard BIP-39 komen de woorden uit een vaste lijst van 2.048. Uit die reeks berekent een wallet al je private keys opnieuw, ook op een ander apparaat. Wie de woorden heeft, heeft dus je crypto.

De grootste risico's:

• Kwijtraken. Zonder seed phrase en werkend apparaat ben je je munten kwijt.
• Phishing. De AFM waarschuwt voor nep-apps die op een bekende wallet lijken maar private keys stelen, en voor oplichters die zich voordoen als medewerker van een cryptoplatform.
• Herstelfraude. Na een oplichting belooft iemand die zich voordoet als toezichthouder of gespecialiseerd bedrijf je geld terug te halen.

Een foto of cloudkopie van je seed phrase is zo veilig als dat account. Wie om je woorden vraagt, wil bij je crypto.

Stel: je koopt elke maand voor €100 aan ether en zet die over naar je eigen wallet. Je exchange rekent per opname een vaste vergoeding; we nemen €2 aan, een fictief bedrag. Neem je elke maand op, dan betaal je 12 × €2 = €24 per jaar: 2,00% van je inleg van €1.200. Neem je één keer per jaar op, dan is het €2, ongeveer 0,17%.

Verstuur je later ether vanuit je eigen wallet, dan betaal je zelf de netwerkkosten, bij Ethereum gas fees genoemd: hoeveelheid gas × (base fee + fooi). Een gewone overdracht van ether kost 21.000 gas. Bij een aangenomen base fee van 10 gwei en fooi van 2 gwei is dat 21.000 × 12 gwei = 0,000252 ETH, bij een aangenomen koers van €3.000 ongeveer €0,76. Die kosten zijn even hoog bij €10 als bij €10.000.

Toezicht. Een exchange die crypto voor je bewaart, heeft een vergunning of notificatie onder MiCA nodig. Hij moet je crypto gescheiden houden van zijn eigen bezit, zodat schuldeisers er bij een faillissement geen aanspraak op kunnen maken, en je minstens elke drie maanden een positieoverzicht geven. Raak je crypto kwijt door een incident dat aan hem te wijten is, dan is hij aansprakelijk tot de marktwaarde op het moment van verlies. Een vangnet zoals het depositogarantiestelsel is er niet. Makers van wallets waarmee je zelf bewaart, vallen niet onder MiCA.

Overboeken. Stuur je meer dan €1.000 aan crypto naar je eigen wallet, of ontvang je dat daarvandaan, dan moet je aanbieder beoordelen of dat adres van jou is.

Belasting. Crypto hoort bij je bezittingen in box 3, ook in je eigen wallet. Je geeft de waarde op 1 januari op, tegen de koers op die dag van het platform dat je gebruikt. Voor crypto rekent de Belastingdienst in 2026 met een forfaitair rendement van 6,00%.

Een wallet lijkt op een effectenrekening, maar de bescherming verschilt:

Koop je crypto via een ETP bij een broker, dan heb je geen wallet: je bezit dan een effect op je effectenrekening, geen munten.