Wat is periodiek beleggen?

Je kiest een bedrag, een ritme (week, maand of kwartaal) en waarin je belegt, vaak een of meer ETF's.

Omdat het bedrag vastligt en de koers niet, ligt je gemiddelde aankoopprijs, zonder kosten gerekend, altijd op of onder het gemiddelde van de koersen op je aankoopdagen. Dat is rekenkunde, geen voorspelling: in dure maanden koop je minder stukken, dus die wegen minder zwaar. Of je daardoor meer rendement haalt, zegt het niet.

Bij een beleggingsplan, ook wel spaarplan genoemd, koopt je broker op een vaste datum automatisch voor het bedrag dat je hebt ingesteld. Je zorgt alleen dat het geld op tijd klaarstaat.

Met fractionele aandelen wordt je hele inleg belegd, ook als dat 2,37 stuks is; zonder fracties blijft er elke keer een restje liggen. In onze vergelijking heeft Scalable Capital beleggingsplannen vanaf €1 zonder uitvoeringskosten, met fractionele aandelen. Trade Republic biedt gratis ETF-spaarplannen en fractionele aandelen vanaf €1. DEGIRO heeft geen fractionele aandelen. De lopende kosten van het fonds (TER) en de spread betaal je ook bij een gratis plan.

Periodiek beleggen kent twee situaties:

• Beleggen uit je inkomen. Je belegt elke maand wat je overhoudt. Er valt niets te kiezen: dat geld heb je nog niet.
• Een bedrag spreiden dat je al hebt. Je belegt bijvoorbeeld €12.000 spaargeld in twaalf maandelijkse delen. Dit is dollar-cost averaging in strikte zin, en alleen hier speelt de vraag of in één keer beleggen beter was geweest.

Bij de eerste vorm krijgt samengestelde rente de meeste tijd als je vroeg begint. Bij de tweede staat een deel van je geld maanden te wachten.

HODL is cryptoslang voor lang vasthouden en niet verkopen als de koers daalt. Het gaat vaak samen met periodiek kopen, bijvoorbeeld elke maand een vast bedrag in bitcoin.

Het mechanisme is hetzelfde als bij aandelen, maar de volatiliteit is veel groter: vasthouden betekent diepe dalingen uitzitten zonder te verkopen. Bij kleine bedragen tellen een spread of een vaste fee per aankoop zwaar mee. En crypto valt niet onder het beleggerscompensatiestelsel.

Stel: je belegt vier maanden lang €100 per maand in een ETF, eerst zonder kosten. De koersen zijn verzonnen: in situatie A daalt en herstelt de koers, in situatie B stijgt hij.

Situatie A: je betaalt gemiddeld €400 / 10,5 = €38,10 per stuk, terwijl de gemiddelde koers €41,25 was. Na maand 4 is alles €525 waard, tegenover €400 voor 8 stukken bij één aankoop in maand 1.

Situatie B: je betaalt gemiddeld €55,56 per stuk (gemiddelde koers €56,25). Je 7,2 stukken zijn na maand 4 €450 waard, tegenover €500 voor 8 stukken bij één aankoop in maand 1.

Spreiden verzacht dus een daling, maar kost rendement als de koers stijgt. Met €1 transactiekosten per order betaal je hier €4, 1% van je inleg, tegenover €1 bij één aankoop.

De AFM noemt het in haar checklist voor beleggers verstandig om niet alles op één moment in te leggen, maar periodiek een bedrag te storten. Ze adviseert een horizon van minimaal drie tot vijf jaar, met geld dat je in die tijd kunt missen.

Voor box 3 telt wat je bezit op de peildatum van 1 januari, niet wanneer je het kocht. Over 2026 rekent de Belastingdienst met een forfaitair rendement van 6,00% op beleggingen en voorlopig 1,28% op banktegoeden. Dat rendement berekent ze over je hele vermogen; je betaalt 36% over het deel dat hoort bij je vermogen boven het heffingsvrij vermogen van €59.357 per persoon. Spreid je spaargeld over een jaarwisseling, dan telt wat op 1 januari nog op je spaarrekening staat voor dat jaar als banktegoed.

Dat peildatumeffect hoort bij het huidige stelsel. De Wet werkelijk rendement box 3 zou je werkelijke rendement over het jaar belasten, maar de Eerste Kamer hield de stemming op 30 juni 2026 aan; de beoogde start op 1 januari 2028 is niet zeker.

Heb je het geld al, dan kwam in één keer beleggen (lump sum) historisch vaker hoger uit. Vanguard vergeleek in verschillende markten, over rollende periodes van een jaar tussen 1976 en 2022, alles direct beleggen met spreiden over enkele maanden. In één keer beleggen won in 61,6% tot 73,7% van de gevallen, en vaker naarmate het spreiden langer duurde. Bij de middelste uitkomst stond een portefeuille met alleen aandelen na een jaar 2,2% hoger dan bij spreiden over drie maanden. Geld dat nog wacht, mist het extra rendement van beleggen.

In de slechtste periodes wint spreiden wel: bij het 5e percentiel, de grens van de 5% slechtste uitkomsten, eindigde spreiden bij alleen aandelen 3,6% hoger. Spreiden beperkt dus vooral de schade en de spijt als de markt vlak na je instap hard daalt, en haalt de druk weg om het perfecte moment te kiezen. Vanguard ziet het als passend bij een sterke afkeer van verlies, maar dan over een korte periode, zoals drie maanden.