Wat is een broker?

Je opent bij een broker een effectenrekening en maakt er geld naar over. Geef je een order, dan stuurt de broker die naar een handelsplatform: Euronext Amsterdam, een buitenlandse beurs of een ander platform waarop hij is aangesloten. Zolang je de effecten hebt, verwerkt de broker dividenden, splitsingen en overnames, en je krijgt een jaaroverzicht.

Welke beurzen en producten je kunt kiezen, verschilt per broker; dat bepaalt mee tegen welke koers en wanneer je handelt. Niet elke ETF is overal te koop.

Je komt in Nederland grofweg drie soorten aanbieders tegen:

• Banken bieden beleggen aan naast betalen en sparen. Dat mag onder hun bankvergunning, zonder aparte vergunning als beleggingsonderneming.
• Online brokers richten zich op het uitvoeren van orders via website en app, vaak met toegang tot veel buitenlandse beurzen.
• Neobrokers zijn app-brokers met lage orderkosten en beleggen vanaf kleine bedragen. Het is geen wettelijke term: voor hen gelden dezelfde regels, en sommige hebben inmiddels zelf een bankvergunning.

Daarnaast verschilt de dienst die je afneemt:

1. Execution only: je kiest zelf je beleggingen en geeft zelf je orders.
2. Beleggingsadvies: je krijgt persoonlijke aanbevelingen, maar beslist zelf.
3. Vermogensbeheer: je spreekt vooraf het risico af en de beheerder belegt voor je.

Bij advies en vermogensbeheer moet de aanbieder eerst vragen naar je financiële positie, kennis, ervaring, doelen en risicobereidheid (artikel 4:23 Wft). Bij execution only ligt die afweging bij jou.

Een broker verdient vooral aan:

• transactiekosten per order, als vast bedrag of als percentage;
• bewaarloon of een abonnement per maand;
• valutakosten als je in dollars of een andere munt belegt;
• rente op je niet-belegde geld, die hij niet volledig aan jou hoeft door te geven;
• het uitlenen van effecten van klanten.

De spread en de lopende kosten van fondsen betaal je daarnaast; die gaan meestal niet naar de broker.

Eén inkomstenbron is verboden. Sinds maart 2024 mogen brokers volgens de Europese MiFIR-verordening geen vergoeding aannemen voor het doorsturen van orders van particuliere klanten naar een bepaald handelsplatform (payment for order flow). Duitsland maakte gebruik van een tijdelijke uitzondering; die liep op 30 juni 2026 af.

Omdat een broker op zoveel manieren verdient, zegt één tarief weinig. In onze vergelijking van aandelenbrokers staan de kosten per broker naast elkaar.

Stel: je belegt €25.000 in één keer in een wereldwijde ETF met lopende kosten van 0,19% per jaar. Je doet dat zelf via execution only, of een vermogensbeheerder doet het met hetzelfde soort ETF. De tarieven zijn fictieve voorbeelden.

Groeit de ETF met gemiddeld 6% per jaar vóór kosten, dan heb je na twintig jaar ongeveer €77.200 bij execution only en €68.400 bij vermogensbeheer: bijna €8.800 verschil. Die 6% is een aanname, geen verwachting. Daar staat tegenover dat de beheerder de keuzes voor je maakt.

Een Nederlandse broker zonder bankvergunning heeft een vergunning van de AFM nodig. Een broker uit een ander land van de Europese Economische Ruimte (EER) mag hier ook werken met een vergunning van zijn eigen toezichthouder, bijvoorbeeld de Duitse BaFin. Dat heet het Europees paspoort: zo'n broker moet zich registreren bij de AFM en staat in het AFM-register. Een deel van de brokers in onze vergelijking werkt zo. Dan geldt:

• Het toezicht ligt in het land van herkomst; de AFM doet dat niet nog een keer.
• De broker hoeft niet aangesloten te zijn bij het Kifid. Met een klacht ben je mogelijk aangewezen op de klachtenprocedure in het land van vestiging.
• Bij een faillissement geldt het recht van dat land, en meestal ook het beleggerscompensatiestelsel daarvan. In de hele EER is dat minimaal €20.000 per belegger.

Voor de belasting maakt het niet uit waar je broker zit: je beleggingen vallen in box 3, met hun waarde op 1 januari.

Voor je effecten maakt het weinig uit: een bank en een broker moeten die allebei gescheiden houden van hun eigen vermogen, zodat ze bij een faillissement niet bij de schuldeisers terechtkomen. Het verschil zit in je geld dat nog niet belegd is.

• Bij een bank is dat een gewoon banktegoed; vermogensscheiding geldt daar niet. Wel geldt het depositogarantiestelsel: tot €100.000 per persoon per bank.
• Een broker zonder bankvergunning moet ook je geld afscheiden. In Nederland kan dat via een aparte juridische entiteit, via een bankrekening op jouw naam of, sinds juli 2022, via een rekening met afgescheiden vermogen bij een bank. Geld op die laatste rekening valt onder de depositogarantie van die bank.