Wat zijn fractionele aandelen?

Volgens ESMA, de Europese effectentoezichthouder, worden fracties buiten de beurs verhandeld, via contracten tussen broker en belegger, met per aanbieder een ander model. Eén vorm is mede-eigendom: je bezit samen met andere klanten hele stukken. De Europese MiFID II-regels definiëren fracties niet, dus nationaal recht beslist: hetzelfde product kan in het ene EU-land als aandeel gelden en in het andere als derivaat. In april 2025 vroeg ESMA de Europese Commissie om daarover duidelijkheid te geven.

Zo regelen drie brokers uit onze vergelijking het:

• Trade Republic: fracties van geselecteerde aandelen, ETF's en obligaties koop je vanaf €1, alleen met een marktorder en niet met een limietorder. Je wordt mede-eigenaar van het effect; de order loopt via LS Exchange, met Trade Republic als tegenpartij.
• Scalable Capital: fracties krijg je alleen via een beleggingsplan, niet met een losse order. Zolang het plan loopt, worden ze samengevoegd tot hele stukken.
• DEGIRO biedt geen fractionele aandelen; daar koop je alleen hele stukken.

Volgens ESMA waren fracties in 2023–2024 goed voor meer dan 10% van het totale aantal gemelde transacties.

ESMA schrijft dat fractionele aandelen meestal wel het economische voordeel van dividend geven, maar normaal gesproken geen stemrecht. In de voorwaarden van Trade Republic ziet dat er zo uit:

• Dividend: uitkeringen worden naar rato bijgeschreven.
• Stemrecht: op een fractie kun je geen stemrecht of andere eigendomsrechten uitoefenen.
• Bedrijfsacties (corporate actions): fracties doen mee waar dat kan, maar niet aan elke actie.

Scalable Capital formuleert het strenger: eigendomsrechten horen bij hele effecten, en op fracties verwerf je geen rechten, zoals stemrecht, recht op dividend of claimrechten. Lees dus in de voorwaarden van je broker hoe uitkeringen op fracties worden verwerkt.

Meestal niet. Stap je over, dan gaan alleen hele stukken mee:

• Bij Trade Republic worden fracties bij een overboeking verkocht; de opbrengst komt op je rekening.
• Bij Scalable Capital worden fracties niet overgeboekt en ook niet automatisch verkocht. Alleen de fractie verkopen kan daar niet: je verkoopt de hele positie of laat de fractie staan.

Heb je 12,37 stuk van een ETF, dan verhuizen er 12. Wil je niets achterlaten, dan kun je de hele positie verkopen en bij je nieuwe broker opnieuw kopen. Dan betaal je wel twee keer transactiekosten en spread.

Met fracties wordt vrijwel je hele inleg belegd, ook als één stuk meer kost dan je maandbedrag. ESMA noemt dat positief: meer particulieren kunnen zo beleggen, bijvoorbeeld via maandelijkse beleggingsplannen, en ze kunnen beter spreiden.

Bij kleine bedragen tellen vaste kosten zwaar: €1 per aankoop is bij €25 al 4%. Volgens de gegevens in onze vergelijking beginnen beleggingsplannen bij Scalable Capital bij €1 zonder uitvoeringskosten en zijn ETF-spaarplannen bij Trade Republic gratis; een losse order kost daar €1. Spread en lopende fondskosten betaal je ook over een fractie. Zie ook ons overzicht voor kleine bedragen.

Stel: je belegt een jaar lang elke maand €100 in een ETF van €130 per stuk. De koers blijft gelijk, je broker rondt fracties naar beneden af op drie decimalen en kosten laten we weg. Dat zijn aannames voor het voorbeeld.

Met fracties koop je elke maand 0,769 stuk voor €99,97. Zonder fracties koop je in maand 1 niets en daarna een heel stuk zodra je genoeg geld hebt; aan het eind van een maand staat dan gemiddeld €65 stil. Hoe duurder een stuk ten opzichte van je maandbedrag, hoe groter dat verschil.

Bij een broker die dividend naar rato uitkeert, werkt het zo: heb je 0,4 aandeel van een Nederlands bedrijf dat €1,50 per aandeel uitkeert, dan hoort daar €0,60 bij. Na 15% Nederlandse dividendbelasting ontvang je €0,51. Die €0,09 is een voorheffing: je verrekent hem met je inkomstenbelasting.

Box 3. Fracties tellen mee in box 3, met hun waarde op 1 januari, als 'beleggingen en andere bezittingen'. Daarvoor geldt over 2026 een forfaitair rendement van 6,00%, ook als je fractie juridisch een derivaat of een vordering op je broker is. Over het deel van het rendement dat hoort bij je vermogen boven het heffingsvrij vermogen van €59.357 per persoon (€118.714 met fiscaal partner) betaal je 36%. Verkopen, ook bij een overstap, is in box 3 geen belastbaar moment.

Toezicht en bescherming. Trade Republic en Scalable Capital staan onder toezicht van de Duitse BaFin. Bij een aanbieder met hoofdkantoor in een ander land van de Europese Economische Ruimte geldt volgens DNB meestal het beleggerscompensatiestelsel van dat land; dat dekt minimaal €20.000 per belegger. Tegen koersverlies ben je nooit beschermd.

Niet elke fractie is een deel van een echt aandeel. Sommige aanbieders geven je een derivaat dat de koers van een deel van een aandeel volgt. Volgens ESMA is zo'n derivaat geen aandeel en mag het niet 'fractioneel aandeel' heten. De aanbieder moet melden dat je een derivaat koopt, wat dat betekent voor dividend en stemrecht, welke risico's erbij horen, zoals tegenpartijrisico, en welke opslag hij rekent op de koers van het aandeel. Beleg je zonder advies, dan moet hij eerst toetsen of het product past bij je kennis en ervaring.